Italiaanse burgemeesters verklaren bikini de oorlog

ROME, 24 JULI. Voor veel toeristen, vooral die uit koudere streken, is het iedere zomer weer een groot probleem: hoeveel kan ik uittrekken? Met verwondering kijken ze naar Italianen die met een lange broek rondlopen of een elegant jasje aan hebben. Het is toch vakantie? En dat betekent in korte broek en bikini, of met ontbloot bovenlijf, de stad in.

Voor veel Italianen is dat iedere zomer weer een enorme ergernis, die vlezige massa in hun stad. Steeds vaker worden daar maatregelen tegen genomen die verder gaan dan de bordjes dat je niet te bloot een kerk of een andere bezienswaardigheid naar binnen mag.

Venetië is begonnen, een paar jaar geleden. Wie er op het San Marco-plein bijloopt zoals op het strand, kan een boete verwachten. Rome, Florence en andere steden zijn gevolgd, al worden ook deze wetsbepalingen lang niet altijd gehandhaafd. En nu heeft ook de Lega Nord, die bij de tussentijdse lokale verkiezingen in juni in tientallen gemeentes in Noord-Italië de burgemeesterspost heeft veroverd, haar protest uitgebreid. Bij de strijd tegen corruptie, mafia en geldverspilling door Rome is nu ook de strijd tegen de bikini's in de stad gekomen.

Het strengst is de 38-jarige advocaat Robert Avogadro, de nieuwbakken burgemeester van Alassio, een badplaats niet ver van de Franse grens. De badpakken zijn voor op het strand, niet voor in de stad, zo bepaalde hij in de eerste maatregel die hij heeft uitgevaardigd. Op de boulevard mag het nog, maar wie bij een wandeling de stad in vergeet een hemd en broek aan te trekken of het daarvoor te warm vindt, hangt een boete van zestig gulden boven het hoofd.

Met topless zonnen op het strand, onder Italiaansen eerder uitzondering dan regel, zegt burgemeester Avogadro weinig problemen te hebben. Maar hij klaagt dat veel bezoekers van Alassio halfnaakt door het centrum van de stad lopen. Vooral de weekendbezoekers, mensen die met de trein uit grote steden als Genua of Turijn komen, maken zich daaraan schuldig. De stad gaat achteruit, en daar zal ik paal en perk aan stellen, zo heeft hij beloofd. Veel inwoners van Alassio staan erbij te applaudisseren, ook al omdat de burgemeester het in dezelfde verordening heeft verboden om harde muziek te maken en rotzooi op de grond te gooien. In badpak door de stad lopen past niet bij het gevoel voor decorum van veel Italianen.

Andere nieuwe bestuurders van de Lega hebben gezegd wel te voelen voor deze bikini-oorlog. “Het is een kwestie van goede smaak, van je stad leefbaar houden”, zegt Irene Pivetti, een prominent Kamerlid van de Lega. Domenico Comino, de kandidaat-burgemeester van de Lega in Turijn die het net niet heeft gehaald, ziet er een middel in om bezoekers wat fatsoen bij te brengen en zo de crisis in het toerisme het hoofd te bieden.

In het nabijgelegen stadje Diano Marina heeft Lega-wethouder Elio Novaro, de woordvoerder van de burgemeester, gezegd dat hij daar een soortgelijke maatregel wil invoeren. Niet helemaal hetzelfde als in Alassio. Het verbod op bikini's in de winkelstraten zal als het aan hem ligt alleen gelden voor de carampane, een aan het Venetiaanse dialect ontleend woord om een onaantrekkelijke, slonzige vrouw aan te duiden. Een knap meisje in bikini is altijd leuk om naar te kijken, ook in het centrum, zegt wethouder Novaro.

De Lega-maatregel heeft meteen tot een brede maatschappelijke discussie geleid. Sommigen herkenden hierin de kleinburgerlijke moraal van winkeliers die op de Lega stemmen. Aan veel prominente dames is gevraagd of zij in bikini in het centrum van Alassio zouden ingaan (de meesten niet, omdat zij dat niet gepast vinden). En zoals altijd bij dergelijke knellende vraagstukken heeft ook de katholieke kerk zich in het debat gemengd.

“Het dragen van een bikini is geen zonde”, verklaart vanuit Assisi pater Nicola Giandomenico, een van de meest prominente Franciscanen. “Het hangt af van de relatie met de ander. Men kan compleet gekleed zijn en de mensen om zich heen shockeren, net zoals je naakt kan zijn zonder iemand te shockeren.”

Maar ook hier blijkt weer dat de Franciscanen de vrijdenkers zijn binnen de katholieke kerk. De bisschop van Ventimiglia, die Alassio onder zijn geestelijke hoede heeft, staat vierkant achter de verordening van de burgemeester. “Het is een zaak van opvoeding,” zegt monseigneur Giacomo Barabino. “Wij staan niet achter bepaalde gewoontes die helaas de overhand hebben.”

In deze bikini-oorlog tekent zich een nieuwe tweedeling van Italië af. Niet tussen noord en zuid, maar tussen oost en west. De Toscaanse stranden, de bloemenriviera en het stuk tussen Genua en de Côte d'Azur hebben lang gegolden als de wat sjiekere stranden. Hier zijn ook luxe badplaatsen als Portofino en Porto Ercole. Aan de oostkust van Italië, aan de Adriatische Riviera met Rimini als hoofdstad, speelt het probleem nauwelijks. Daar zitten voornamelijk toeristen uit Noord-Europa, uit Zweden, Duitsland of Nederland. En die hebben vaak niet eens een bikini bij zich.