Glory

Sommige films verouderen, andere niet. Je weet dat van te voren - en zelfs achteraf - nooit.

Zo zag ik een stukje "Et Dieu crea la Femme' op de televisie, het stukje waarin "hij' bij een haventje aankomt en vraagt waar "zij' is. "Zij' is weg met de boot. Naar Kaap weet-ik-veel. Merde.

Hij stuift weg met een jeep.

Ondertussen zie je haar in de boot zwoegen want de motor loopt wel maar ook weer niet (Merde). Veel rook in de boot, op een wat kinderachtige manier met een bee-puffer gemaakt, of met een rookgranaat die achterin ligt.

Hij rijdt over het strandje en af en toe, zonder noodzaak, de zee in, waardoor er veel water opspat, cinematografisch aardig, maar vreemd, want zo maak je echt je jeep binnen de kortste keren kapot. Zodra hij haar ziet zwoegen trapt hij op de rem en gaat haar "redden'.

Als hij bij de boot komt aanzwemmen zien we de boot de andere kant opvaren en de rookgranaat ligt ineens voorin te walmen. Continuteit nul.

Het is allemaal zo knullig geworden dat je het liefst een ander kanaal zou opzoeken, ware het niet dat hij haar overboord gooit en je haar dus even wilt zien aanspoelen, Brigitte, vooral waar haar blouse ineens van alle knopen is ontdaan maar - gelukkig maar - nog wel recht naar beneden zit, hoe moet ik het uitleggen.

Beiden spoelen ook discreet een eindje verder van de camera aan, zodat ze eerst kan gaan drogen voor we haar dichtbij zien.

Maar zelfs dat viel tegen: Bardot heeft, zo moet ik na jaren toegeven, een beetje kippeborst die ze bovendien nogal naar voren zet, als een prijsvechter, zodat ze, als ze weer eens op de grond valt, met haar rug nauwelijks de grond raakt. Dat werk.

Af dus.

Later, veel later, zou Special Effects (rook = S.E.) zelfs in aanmerking komen voor een Oscar. De eerste die hem won was de SE-man van "The Guns of Navarone', die zoals u weet geheel door SE gedragen werd. Na de uitreiking kreeg hij drie jaar geen werk. Iedereen dacht: die is te duur. De man kon de Oscar niet meer zien, en gebruikte hem letterlijk als deurstopper, zodat de mensen die toevallig in de gang liepen konden zien dat hij zat te niksen.

Ik hoorde dit verhaal van een SE-man die op Pinewood Studio's werkte, bijna uitsluitend voor Michael Caine, die blind op hem vertrouwde. Bij "The Wilby Conspiracy' moest Michael zich in een diepe put laten zakken en dat soort dingen deed hij alleen maar zelf als SE-man West de verantwoording nam.

Ik sprak met hem af voor een interview in de bar van Pinewood, op een maandagochtend om 11 uur. Toen hij er om half twaalf nog niet was, belde ik zijn huis. Met mevrouw West. Mevrouw, ik had een afspraak met uw man.

Hoe laat?

Om elf uur.

Wacht even, zei ze. Het bleef even stil en toen: hij komt er nu aan.

Om kwart over twaalf kwam West de bar binnen. Hij dronk snel drie whisky's en in de loop van het gesprek kwam het er uit dat zijn vrouw hem had verlaten. Deze gemiste afspraak bleek de druppel geweest te zijn. Ze was weg. De adem stokte in mijn keel. Ik wilde nog even het hele interview vergeten, maar dat wuifde hij weg. Je bent er nu toch, zei hij.

We gingen naar zijn kantoor, waar hij me alle soorten bloed liet zien, voor de verschillende soorten film en licht. Ik herinner me nog "Kensington Gore' op een fles. Daarna stak hij de bee-puffer aan. Voor weinig rook, zei hij. Voor veel rook nemen we deze. Hij schroefde een blik open en stak het aan. Een dikke walm vulde de kamer. Toen ik hem niet meer zag, zei hij: die zet ik wel even op de gang.

Hij begon me uit te leggen over de harnassen waarmee paarden lopen en we hoorden de brandweer. Zeker ergens brand, dacht hij. Maar het was natuurlijk het blik op de gang. Men was nogal geschrokken want vlak daarnaast lag de grote 007-studio, die enkele jaren later inderdaad geheel in de as werd gelegd.

Een film zonder Special Effects is tegenwoordig een film voor volwassenen. Zo'n film is "Mad Dog and Glory'. Beide namen zijn misnomers. Zowel Mad Dog als Glory zijn ongeveer het tegengestelde van wat hun naam suggereert, en dat zet meteen de onopgesmukte toon van de film - op een ouderwetse manier gefilmd door de cult-achtige Nederlander Robbie Müller, die eigenlijk meer een Jim Jarmusch verfilmer is.

Robert de Niro is een meester in underacting in dit bizarre verhaal van Richard Price. In tegenstelling tot Bardot loopt zijn tegenspeelster Umo Thurman met gebogen schouders en ziet er de hele film vermoeid en slecht uit. Gewoon dus.

Bill Murray is nu eens geen lolbroek en speelt de beste rol van zijn leven, samen met zijn side kick David Caruso en de maat van de Niro wiens naam ik niet weet, de rechercheur met-het-rode-haar. Waar films als Grijpstra & de Gier alle moeite doen om het buddy-effect te verkrijgen en daarin maar niet willen slagen, zien we de jarenlange vriendschap van deze twee rechercheurs in een oogwenk, zonder dat er expliciet iets gezegd wordt. Je voelt het aan de manier waarop ze bewegen, met elkaar omgaan, naar elkaar kijken. David Caruso, als de knecht van de gangster Murray, is een soort acteur dat alleen in Amerika gevonden wordt en belangrijker voor de film dan wie dan ook. Hij draagt alle overgangen, maakt alles aannemelijk, en acteert schijnbaar nooit.

Mad Dog and Glory is alleen al voor hem en die roodharige rechercheur de moeite waard.