Vargas Llosa

De schrijfster van het artikel "Waarom Vargas Llosa Spanjaard werd' heeft hoogstwaarschijnlijk alle boeken van Vargas Llosa gelezen en is er, net als ik, een groot liefhebber van.

Maar zij weet te weinig van de Peruaanse politiek in het algemeen en de presidentsverkiezingen in 1990, waaraan Vargas Llosa meedeed, in het bijzonder, om hierover te kunnen schrijven. Barber van de Pol: "...ik ben altijd geneigd Vargas Llosa te geloven...' en dat is dus ook de grote makke. Vargas Llosa heeft een boek geschreven over de verkiezingen die hij, nogal onverwacht, verloren heeft en hij is hier uiteraard behoorlijk gefrustreerd over. Hij was op dat moment al een wereldberoemd schrijver, die in 1990 vooral bezig was om (in het buitenland) uit te leggen waarom hij de moeite nam om in de politiek te gaan, terwijl hij "toch alles al bereikt had' en daarnaast hoe het kwam dat hij, na eerst communist en later sociaal-democraat te zijn geweest, nu in het rechtse politieke kamp van Peru terecht was gekomen. Hij was de gedoodverfde winnaar, hij stelde zich vooral verkiesbaar, omdat hij toch al wist dat hij ging winnen. Toen dat niet gebeurde, betekende dat aanzienlijk gezichtsverlies. Een boek dat over zo'n periode gaat, geschreven door de direct betrokkene die ook nog eens een groot schrijver is, moet dus zeker wel heel interessant zijn, maar het laatste dat je ervan kan verwachten, is dat het geheel objectief is.

Mario Vargas Llosa heeft de verkiezingen in Peru niet verloren door de rol van de religie of de "vuile oorlog' en lastercampagnes die tegen hem gevoerd werden, zoals Barber van de Pol, in navolging van Vargas Llosa zelf, schrijft. Fujimori, zijn tegenstander, had niet eens de middelen om zo'n campagne te voeren. Het waren juist de aanhangers van Vargas Llosa, de economische en sociale elite van Peru, die de mogelijkheid hadden om de media te sturen en een dure verkiezingscampagne op te zetten. Vargas Llosa verloor niet alleen omdat "Fujimori (in tegenstelling tot de grote schrijver) geen eisen stelde aan enige intellectuele verbeeldingskracht'. Dat is een mooie uitspraak van een intellectueel, maar de bevolking van Peru had vooral honger en was vooral bang, voor het leger, voor de politie en voor de linkse terroristen en ze kozen voor degene in wie ze het meeste vertrouwen hadden om deze problemen op te lossen. Of dat een terechte keuze is geweest doet niet terzake.

Als er een reden is waarom Vargas Llosa verloor - en die zal hij zelf nooit toegeven - dan was het dat hij, de grote liberale vernieuwer, tijdens de campagne steeds meer het goedgeklede en arrogante boegbeeld was geworden van blanke elite in het straatarme en zeer racistische Peru. En dat pikte de bevolking die grotendeels arm en gekleurd is, niet. En dus kozen ze voor een "klein Chineesje', zoals ze Fujimori zijn gaan noemen.