Sanders' eigentijdse feeks is haar dubbelzinnigheid kwijt

Voorstelling: De feeks van William Shakespeare door Theater het Amsterdamse Bos. Regie: Frances Sanders. Gezien: 21/7 Openluchttheater Amsterdamse Bos. T/m 28/8 aldaar, aanvang 21 uur.

Openbare terechtstellingen alsmede stiere- en beregevechten vormden vier eeuwen geleden nog een geduchte concurrentie voor het theaterbedrijf. William Shakespeare hield daar bij het schrijven van zijn stukken rekening mee. In De feeks, een van zijn jeugdwerken, experimenteerde hij met allerlei kluchtige effecten die hij van rondtrekkende acteurs had afgekeken. De vrekkige vader, het egocentrische jonge meisje, de ijdele jonge minnaar - het zijn stuk voor stuk types uit de commedia dell'arte. Ook de onwaarschijnlijke intrige, met liefde, bedrog, verkleedpartijen en vechtscènes als belangrijkste ingrediënten, is aan het volkstoneel ontleend.

Van The Taming of the Shrew maakten regisseuse Frances Sanders en Martine Vosmaer een bewerking die nu in het Amsterdamse Bos te zien is. Hoe aanvechtbaar hun ideeën zijn, blijkt alleen al uit de proloog, waarin de dronken zwerver Christopher Sly getrakteerd wordt op een toneelvoorstelling. Bij Shakespeare is Sly een naëve toeschouwer, die het gebodene vol verbazing volgt. Maar Sanders maakte van Sly een gewezen acteur die het toneelstuk nog van vroeger kent. De dronkaard krijgt het script van De feeks naar zijn hoofd geslingerd en moet onmiddellijk meespelen. Doordat Sly als het ware in dit stuk verdwijnt, vergeet je al snel dat je eigenlijk naar een voorstelling in een voorstelling kijkt.

Het decor draagt evenmin bij aan de illusie dat je samen met Christopher Sly zit te genieten van de acteerprestaties van een stel armlastige artiesten. Dit decor doet niet in de verste verte denken aan de boerenkarren waarop zulke kunstenaars hun kluchten plachten op te voeren en het ziet er ook niet armetierig uit. Integendeel: Willem Heesen ontwierp een monumentaal toneelbeeld, met rechts een overdekt muzikantenpodium, links een raketvormig bouwsel en op de achtergrond, tussen de bomen, een paar toneelgordijnen die zo groot zijn en zo doordringend rood dat de spelers er bij in het niet verzinken.

Het decor, de kostumering, het taalgebruik - alles is aangepast aan de smaak van deze tijd, of, zoals de regisseuse het uitdrukt, vertaald naar "de codes die binnen relaties zoals wij die nu kennen gebruikelijk zijn'. Sanders wil "het eeuwige conflict van macht en liefde tussen man en vrouw in een eigentijdser context' plaatsen en daarom zet actrice Bodil de la Parra de "feeks' Katharina neer als een lastige tiener die de mannen hoofdpijn bezorgt met woedende drumsolo's.

Net als in De scheiding van Figaro, de komedie van öOdn von Horváth die vorige zomer in het Amsterdamse Bos gespeeld werd, bespot Sanders de hypocrisie van de gezeten burgerij, en ook nu is het een vrouw die met dat milieu in conflict komt. Katharina daagt uit, klaagt aan en ontmaskert. Dat maakt haar sympathiek, maar ook nogal eendimensionaal. Waar is háár masker dan gebleven? Heeft zij niets te verbergen? Het intrigerende van Shakespeares farce zit hem nu net in de dubbelzinnigheid van alle personages, inclusief de hoofdpersoon.

Is Frances Sanders bang voor spektakel? Heeft zij, om maar niet van effectbejag beticht te worden, de zeven acteurs op het hart gedrukt zo natuurlijk mogelijk te spelen, zonder clownerieën en maskerades? Zo'n advies zou hier misplaatst zijn, want vulgaire grappen en scherpe oneliners, elegante lyriek en ordinaire scheldpartijen horen evenzeer bij De feeks als uitbundige vecht-, vrij- en vermommingsscènes. En juist in zulke scènes, waarin Shakespeare de mogelijkheden van de komedie onderzocht, neemt Sanders gas terug.

De niet op alle punten geslaagde voorstelling krijgt toch allure door de mooie muziek van Fons Merkies, het spel van Geert Lageveen, die niet minder dan vijf rollen vertolkt, en de dominante aanwezigheid van Porgy Franssen, die als Petruccio een lust voor het oog is.

Aan de voorstelling gaat een beeldende kunstwandeling vooraf. Vincent de Rooy en Martin Mulder legden aan weerszijden van het pad naar het theater kunstig gekanaliseerde beekjes aan, met tandwielen en andere mechaniekjes die door het stromende (regen-)water worden aangedreven. Stromend regenwater is er deze zomer in overvloed, dus doet men er bij twijfelachtig weer goed aan eerst naar het theater te bellen.

Info 020-643.3286, vanaf 18 uur.