John Banville

John Banville: Ghosts. Uitg. Secker & Warburg, prijs ƒ 39,40. Uitg. Knopf, prijs ƒ 47,05.

Net als in The Book of Evidence (Booker Prize nominatie 1989) is de verteller in John Banvilles intellectualistisch spookverhaal Ghosts een ontwikkelde moordenaar. Deze heeft tien jaar in de gevangenis gezeten voor een zorgvuldig door de schrijver in het ongewisse gelaten misdaad en zit nu op een lelijk, vrijwel onbewoond eiland waar hij een vreemde professor helpt bij het schrijven van een schildersmonografie. Ook de professor wordt gekweld door spoken uit het verleden, evenals de derde man in huis, Licht, en zelfs de vrolijke troep dagjesmensen die vlakbij schipbreuk leed. Wie heeft geen geraamte in de kast? Banville's schuldige personage zoekt vergiffenis, "forgiveness not for the things I have done, but for the thing that I am'. Evengoed geniet hij van zijn schuldgevoel, van zijn "poor, swollen, overburdened conscience'; want hij kan de wereldliteratuur en de schilderkunst, wat filosofie en moederliefde te hulp roepen bij zijn pogingen zichzelf te duiden. En voor te liegen, want "to lie is to create; lying makes a dull world more interesting'. De andere mensen in Ghosts dienen alleen om zijn schuldbesef reliëf te geven, en zijn fascinatie voor de onstoffelijke wereld van geesten, voor eeuwig in hun beweging bevroren schildersmodellen, voor het stadium tussen slapen en waken, voor leven en dood. Een terloopse gedachte bij het opendraaien van een ginfles ("I love that little click when the metal cap gives; it is like the noise of the neck of some small, toothsome creature being snapped') is gek genoeg in het hele boek de enige concrete aanduiding van zijn verdorven geest, en toch weet Banville een gevoel van afgrijzen op te roepen. De lezer walgt van de ik-figuur, en dat terwijl hij zulke onwerkelijke mooie zinnen gebruikt. Met zeldzaam onbanale taal richt hij zich tot ieder die denkt alléén last te hebben van het verleden - “You see how for them too the mirror turns transparent and that silver world advances and folds them in its chill embrace?”