EMS verkeert wederom in moeilijke fase

AMSTERDAM, 23 JULI. In het wisselkoersmechanisme van het EMS is de spanning in de afgelopen twee weken weer tot grote hoogten opgelaaid. Nadat eerst alleen de Franse franc en de Deense kroon onder druk kwamen, staan thans ook de Iberische munten weer in het verdachtenbankje. Binnen het EMS staan slechts de munten uit het D-markblok en het Ierse punt buiten verdenking. Munten die van de hernieuwde onrust profiteren zijn de Amerikaanse dollar, de Japanse yen en vooral het Britse pond. De koersstijging van deze munten bleef echter beperkt door matige economische cijfers (VS en Japan) en politieke strubbelingen (Japan en VK).

Na de publikatie van de laatste Duitse geldgroeicijfers (7,1 procent over juni) ontstond de vrees dat de Bundesbank op korte termijn geen verlaging van de officiële rentetarieven zal overwegen. De beoogde vice-president van de Bundebank Gaddum benadrukte dit nog eens door te stellen dat de Duitse rente niet omlaag kan, zolang de inflatie en de geldgroei niet binnen de gewenste doelzones verkeren.

Dit vooruitzicht heeft geleid tot een sterk opgelopen spanning in het EMS. Beleggers vrezen dat de autoriteiten in diverse andere Europese landen (met name in Frankrijk), vanwege de recessieve ontwikkeling in die landen, niet lang(er) bereid zullen zijn om het rentebeleid van de Bundesbank te volgen. Bedacht dient te worden dat door de hernieuwde kracht van de D-mark de Duitse centrale bank de rol van "rente-trendsetter' weer duidelijk in handen heeft gekregen, zodat een onafhankelijk rentebeleid van de andere Europese partners op het ogenblik niet mogelijk is. De angst van beleggers dat de franc en de andere zwakke EMS-munten (peseta en escudo) zullen devalueren of zelfs het EMS zullen verlaten, heeft geleid tot een vlucht naar goudgerande munten, zowel binnen het EMS (gulden en D-mark) als daarbuiten (dollar, yen en pond sterling).

Of een devaluatie van één of meer munten of zelfs een algehele herschikking binnen het EMS de oplossing is voor de huidige problematiek, kan sterk worden betwijfeld. Het inflatieverloop en de inflatieverwachtingen in de diverse EMS-landen duiden erop dat er in het geheel geen aanleiding is voor een devaluatie van een EMS-munt. Terecht stelden de Duitse en Franse autoriteiten de afgelopen weken herhaalde malen vast dat de huidige franc/D-markkoers de (concurrentie)verhoudingen op een juiste wijze weerspiegelt. Naast deze verbale steun werd ook via gecoördineerde interventies en een verlaging van de beleningsrente in Duitsland en een verhoging van de beleningsrente in Frankrijk duidelijk gemaakt dat de politieke en monetaire top in beide landen vastbesloten is de huidige spilkoers te verdedigen. Vooral het feit dat de Franse monetaire autoriteiten kennelijk bereid zijn om, ondanks de zwakke economische ontwikkeling in eigen land, de rente te verhogen, biedt houvast voor de toekomst van het EMS. Immers, een op dit moment door speculanten afgedwongen devaluatie van de franc kan leiden tot het einde van het EMS. Daarmee zal de (monetaire) as van de Europese integratie wegvallen, hetgeen sterk negatieve economische en politieke consequenties heeft. De conclusie is daarom dat met alle middelen zal worden geprobeerd de franc binnen boord te houden. Mocht de druk op de franc aanhouden dan is het zelfs niet uitgesloten dat de Bundesbank aanstaande donderdag toch een rentesignaal afgeeft, de opmerkingen dat binnenlandse variabelen (inflatie en geldgroei) daartoe geen aanleiding geven ten spijt.

Bron: Economisch Bureau ING Bank