Dan Graham

Dan Graham: Rock My Religion, Writings and Art Projects 1965-1990. Red. Brian Wallis. M.I.T. Press, Boston. 327 blz. Prijs f 98,50.

De Amerikaan Dan Graham (54), conceptkunstenaar, minimalist, performer, beeldhouwer, kunstcriticus en essayist, maakte in 1985 een videodocumentaire getiteld 'Rock My Religion'. Graham trekt in deze documentaire een directe lijn van de extatische religieuze rituelen van de Shakers naar de rockconcerten uit de jaren zestig en zeventig. De grondlegster van de Shakerbeweging, Ann Lee, die in 1774 met enkele volgelingen naar Amerika kwam op zoek naar de Hof van Eden, en Patti Smith, de 'Maria Magdalena van de rock', zijn volgens Graham innig aan elkaar verwant. De Sharker- en Rockdiscipelen 'reel and rock', spreken in tongen, zoeken naar een katharsis middels extase en naar zelfverwezenlijking middels de gemeenschappelijke ervaring.

Met videowerken als deze is het Graham te doen om wat hij noemt het herstel van het collectief historisch geheugen. Het historisch besef is volgens hem door de dictatuur van de massaconsumptie grotendeels verloren gegaan. Maar ook het Modernisme heeft hier zijn steentje aan bijgedragen; het Modernisme in de architectuur heeft de stad de directe band met het verleden ontnomen.

Het boek Rock My Religion bevat 18 essays van Graham, afgewisseld met beschrijvingen van zijn eigen werken, performances en installaties. Steeds weer probeert Graham de sociale en historische context van hedendaagse verschijnselen in de cultuur bloot te leggen. Hij analyseert op overtuigende wijze de overeenkomsten tussen pop art uit de jaren zestig en punk uit de jaren zeventig; zet de ontwerpen van Rem Koolhaas en Bernard Tschumi voor het Parc de la Villette af tegen de park- en tuintraditie teruggaand tot in de Renaissance en probeert de geschiedenis van instituten en plekken in de stad (park, theater, plein enzovoort) te her-ontdekken. In feite is de bundel een vurig pleidooi voor het herstel van de band tussen kunst en de sociale werkelijkheid.

Het boek opent tenslotte met een zeer verhelderende inleiding op het werk van Graham. 'Dan Graham's History Lessons', van de hand van kunstcriticus Brian Wallis.

Dan Graham: Rock My Religion, Writings and Art Projects 1965-1990. Red. Brian Wallis. M.I.T. Press, Boston. 327 blz. Prijs f 98,50.