BUIKHUISEN

De laatste tijd is bij herhaling te lezen, zoals nu weer in NRC Handelsblad van 10 juli ("De eugenetica is opnieuw in de mode') dat de criminoloog Buikhuisen indertijd groot onrecht is aangedaan en dat hij thans alsnog in het gelijk zou zijn gesteld.

Niets is minder waar. Ook indertijd werd in het algemeen in het geheel niet ontkend dat aan de wortel van gedragingen die, al naar gelang de omstandigheden, een Militaire Willemsorde of een paar jaar gevangenis konden opleveren, een biologische component kon liggen. Psychiatrie is niet voor niets een specialisme van een medische opleiding en er bestond al lang een Vereniging voor Biologische Psychiatrie.

Maar de oorspronkelijke stelling van Buikhuisen luidde dat "criminaliteit' - snelheidsovertreding, discriminatie, steunfraude, drugssmokkel, moord - een biologische "oorzaak' zou hebben die dan vroegtijdig opgespoord en geneutraliseerd kon worden. Uiteraard met overeenkomstig effect op politici, ondernemers en topsporters. Dáártegen richtten zich de bezwaren.

Een geheel andere zaak is vervolgens of "straf', dat is: leedtoevoeging, het middel bij uitstek zou zijn om gedrag in gewenste zin te benvloeden. Deze simplistische stelling is - helaas zonder veel merkbaar resultaat - empirisch al lang weerlegd en bepaald niet alleen op biologische gronden.