Vakbonden verzetten zich tegen openbreken van CAO's

ROTTERDAM, 21 JULI. Verschillende grote vakbonden hebben forse kritiek op een dreigende ingreep in de lonen in 1994. De bonden weigeren de collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO's) die volgend jaar doorlopen, open te breken.

Minister De Vries (sociale zaken en werkgelegenheid) heeft met een ingreep in de lonen gedreigd, als het kabinet komend najaar geen "solidariteitspact' met werkgevers en werknemers over een gematigde loonontwikkeling kan sluiten. De bewindsman hoopt zo te voorkomen dat meer dan 720.000 mensen in 1994 werkloos zullen zijn. Een wettelijke loonmaatregel verplicht vakbonden en werkgevers bestaande CAO's open te breken.

Vooral de bouwbonden van FNV en CNV hekelen de dreigende ingreep van De Vries. De bonden sloten dit voorjaar met de werkgevers een tweejarige CAO voor de bouwnijverheid (200.000 werknemers) af. Daarin is afgesproken dat de werknemers volgend jaar prijscompensatie en een reële loonsverhoging van een half procent krijgen. Van deze reële loonstijging moeten de werknemers de kosten van de reparatie van de verlaagde uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid (WAO) betalen.

Een woordvoerder van de Hout- en Bouwbond CNV wijst erop dat het openbreken van de CAO niet alleen de afspraken over loonsverhoging maar ook over compensatie van de verlaagde WAO-uitkeringen in gevaar brengt. “In dat geval moeten de werkgevers een groter deel van de reparatie van het WAO-gat voor hun rekening nemen.” De werkgevers, verenigd in het AVBB, wilden vanochtend niet reageren.

De Industriebond FNV heeft desgevraagd gezegd een eventuele loonstop in 1994 in het jaar daarop te zullen compenseren. Volgens een woordvoerder van de bond schort een loonstop de verhogingen van het salaris alleen maar op. “Een loonmaatregel zorgt voor een hoop onrust in de bedrijven en legt een zware hypotheek op de volgende CAO.”

Op zijn beurt waarschuwt CAO-coördinator L. de Waal van de vakcentrale FNV voor het ontduiken van een eventuele loonmaatregel. “Je ziet het geld terug in de vorm van een extra trekhaak voor de dienstauto of een plotseling belastingvrije uitkering voor de werknemers als de directeur jarig is.”

De Waal wijst erop dat CAO-onderhandelingen in de bedrijven zèlf plaatsvinden. Een loonmaatregel die de bedrijven en vakbonden vanuit Den Haag wordt opgelegd, vindt de FNV niet meer van deze tijd. De centrale werkgeversorganisaties VNO en NCW lieten al eerder weten zich om dezelfde reden tegen een loonmaatregel te verzetten.

De vakbonden zien weinig heil in een centrale afspraak over werkgelegenheid. Minister De Vries wil in het najaar met de centrale werkgevers- en werknemersorganisaties om tafel gaan zitten. Alleen als de sociale partners bereid zijn de lonen fors te matigen, wil de bewindsman maatregelen treffen om de werkloosheid te beperken. Verzetten de sociale partners zich echter, dan heeft De Vries een wettelijke ingreep in de lonen in gedachten.