Mississippi

HET KARAKTER van een volk blijkt wanneer het met een ramp wordt geconfronteerd.

Na de stormvloed van 1953 verschanste Nederland zich nationaal en collectief achter een bastion van dammen en dijken en het moet voor een deel moderne wetenschappelijke overmoed zijn geweest dat daarin toch weer (hoewel afsluitbare) openingen zijn gemaakt. Want wie wel eens een slaperdijk is gepasseerd, weet dat de voorvaderen liever dit obstakel in het landschap handhaafden dan ook maar enige doorgang toe te laten ten behoeve van bijvoorbeeld het lokale verkeer. De Amerikaan is eerder geneigd zijn biezen te pakken (go West, young man) dan tot de aanleg van fortificaties van Hollandse afmetingen over te gaan. Met de gigantische overstroming van de Mississippi wordt dat nu opnieuw bewezen.

Die overstroming is overigens geen verrassing. Op 29 maart 1882 wijdde de New-Orleans Times-Democrat een reportage aan de grote vloed van dat jaar. De verslaggever beschreef een watermassa die zich tot op tientallen mijlen van de bekende rivieroevers uitstrekte en die vee, have en goed had meegesleurd. En dat was niet de enige keer in het verleden van Ol' Man River.

VANUIT DE overgeorganiseerde delta aan de Noordzee beschouwd, ziet het Amerikaanse gehannes met zandzakken er armzalig uit. Bij nadere inspectie blijkt bovendien dat mensenwerk niet geheel en al onschuldig is aan de ellende die zich voltrekt. Weliswaar kan er begrip voor worden opgebracht dat het stroomgebied van de Mississippi is gecultiveerd - tenslotte kan nagenoeg geheel Nederland als bedding worden aangeduid - maar de opportunistische wijze waarop met natuurlijke overloopgebieden en bebossing is omgesprongen, valt niet te verdedigen. Tot de rand gevulde waterreservoirs in de bovenloop gekoppeld aan een sterk gendividualiseerd en ondoordacht stelsel van bedijking stroomafwaarts hebben de natuurlijke rek er uit gehaald zonder dat er enig doelmatig beheer voor in de plaats is gekomen. De Amerikanen verlaten zich doorgaans op de bestrijding van de gevolgen van rampen en daarin hebben zij een zekere perfectie bereikt - zoals bijvoorbeeld in de cycloongebieden van Florida en Texas regelmatig blijkt.

De jongste berichten wijzen erop dat de ramp nog niet op haar hoogtepunt is. De economische gevolgen dreigen dan ook een omvang aan te nemen die het nationale herstelprogramma van president Clinton niet ongemoeid zal laten. Misschien toch een idee: een Deltaplan van Des Moines (Iowa) tot St. Louis (Louisiana).