Karadzic: Serviërs Bosnië en Kroatië sluiten zich aaneen

BELGRADO/SARAJEVO, 21 JULI. De eenzijdig uitgeroepen republiek van de Bosnische Serviërs moet worden verenigd met de eveneens eenzijdig uitgeroepen republiek van de Kroatische Serviërs. Dat heeft gisteren de leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, gezegd.

De verklaring van Karadzic is, als ze wordt gevolgd door concrete maatregelen, een tegenslag in het toch al stagnerende vredesproces in zowel Bosnië als Kroatië. De Kroatische Serviërs, die in de oorlog in Kroatië bijna eenderde van het grondgebied van die republiek beheersen, hebben zich onlangs in een referendum uitgesproken voor een vereniging van hun gebieden - Krajina - met de "Servische republiek' in Bosnië. De Bosnische Serviërs negeerden dat referendum, naar wordt aangenomen vooral op last van de Servische president Milosevic, om het vredesproces in Bosnië niet te verstoren. Servië had toen juist met Kroatië het plan voor een verdeling van Bosnië in drie eenheden uitgewerkt; een vroegtijdige vereniging van de door de Serviërs beheerste gebieden in Kroatië en Bosnië zou dit akkoord met Kroatië in gevaar brengen.

Gisteren zei Karadzic tijdens een bezoek aan Knin, de hoofdstad van Krajina, dat “de omstandigheden voor vereniging rijp zijn”. In een toespraak tot vijfduizend Kroatische Serviërs zei hij dat “de Servische natie” er geen behoefte aan heeft vijanden op haar grondgebied te dulden. “De Servische staat is er voor het Servische volk. De internationale gemeenschap moet deze nieuwe realiteit erkennen.” Karadzic maakte duidelijk dat het verenigingsproces enkele maanden in beslag zal nemen. Mochten zich “ongunstige gebeurtenissen” voordoen, dan kunnen de parlementen van de twee republieken “binnen 24 uur bijeenkomen en formeel de vereniging afkondigen”. “Dan zullen er geen onderhandelingen meer worden gehouden”, aldus Karadzic.

Pag.5: Serviërs uit op samenvoegen "republieken'

Het Joegoslavische persbureau Tanjug meldde vanuit Knin dat vertegenwoordigers van de Kroatische en Bosnische Serviërs gaan praten over een grondwet van de twee republieken en dat al in augustus een gezamenlijk financieel en defensiebeleid zal worden gevoerd.

Niet bekend

Het Vance-Owenplan verdween van tafel toen onlangs de Serviërs en de Kroaten hun plan voor de driedeling van Bosnië presenteerden. Owen en Stoltenberg hebben zich, zij het met tegenzin, voor besprekingen over dit voorstel uitgesproken. De Bosnische president Izetbegovic heeft het echter radicaal van de hand gewezen.

Izetbegovic deed gisteren een dringend beroep op de VN om een eind te maken aan het felle Servische offensief op de berg Igman bij Sarajevo. Volgens de president is het offensief een voorbode van een Servische poging Sarajevo zelf te veroveren. De strijd op de hellingen van de Igman ging gisteren onverminderd voort. Een VN-woordvoerder zei gisteren dat de moslims erin zijn geslaagd een groot deel van het eerder prijsgegeven terrein te heroveren.

Voor de tweede opeenvolgende dag hebben de Bosnische Kroaten en de moslims hevig strijd geleverd om de stad Bugojno in Centraal-Bosnië. Op Bugojno werden gisteren zeker tweeduizend granaten afgevuurd. Daarbij vielen talrijke doden en gewonden; details ontbreken.

De Bosnische Kroaten zetten, internationale druk ten spijt, in Mostar hun "etnische zuivering' jegens de moslims onverminderd voort. Gisteren bleek dat ze meer dan driehonderd moslim-inwoners van Mostar hebben genterneerd op het Kroatische eilandje Obonjan, niet ver van de havenstad Sibenik. Een Duitse arts, werkzaam op het eiland, zei gisteren tegen buitenlandse verslaggevers dat dit “de directe betrokkenheid” van de Kroatische regering bij de praktijk van de "etnische zuivering' in Bosnië aantoont. Hij zei dat diverse moslim-gevangenen sporen van foltering vertonen.

De journalisten spraken gisteren met diverse gedeporteerde moslims, die zeiden dat de HVO, het leger van de Bosnische Kroaten, systematisch Mostar en de dorpen om de stad heen uitkamt op zoek naar mannelijke moslims van veertien jaar en ouder, die worden gearresteerd en overgebracht naar een kamp bij de helihaven van Rodoc, tien kilometer van Mostar. Daar zouden inmiddels “duizenden, mogelijk tienduizend” mannelijke moslims zitten. Om plaats te maken bracht de HVO zondag - zo vertelden de gevangenen van Obonjan - 331 moslims die familie in het buitenland hebben naar het eilandje voor de Kroatische kust, kennelijk in de verwachting dat ze eveneens naar het buitenland zullen kunnen gaan. Moslims met familieleden die in het Bosnische regeringsleger vechten moesten in het kamp blijven; volgens de gedeporteerden worden ze door de HVO als gijzelaars gebruikt. (Reuter, AP, AFP)