Italiaanse criminelen ontdekken de kunst

ROME, 20 JULI. Ieder jaar wordt in Italië zoveel kunst gestolen dat je hiermee een heel museum zou kunnen inrichten, zo waarschuwt de Italiaanse Rekenkamer. Bovendien krijgt de misdaad steeds meer belangstelling voor kunst.

Vorig jaar zijn er bijna 35.000 kunstvoorwerpen gestolen. In Rome alleen al verdwijnt er gemiddeld één per dag. Aangezien er daarvan amper tweeduizend terug zijn gevonden - nog niet één procent - moeten de meeste als voorgoed verdwenen worden beschouwd.

De dieven zijn hun aandacht aan het verplaatsen. Kerken en archeologische gebieden blijven belangrijke doelwitten, net als musea, maar het aantal diefstallen daar vertoont een lichte daling. De diefstallen uit particuliere collecties zijn daarentegen duidelijk aan het stijgen. Een probleem bij de opsporing van gestolen werken uit privé-collecties is dat er vaak geen goede beschrijving van bestaat. Koplopers in de kunstcriminaliteit zijn de regio's Lazio en Campania, waarvan Rome en Napels de hoofdsteden zijn.

In haar jaarlijkse rapport besteedt de Rekenkamer dit keer uitgebreid aandacht aan de kunstsector. Zij wijst erop dat tussen 1970 en 1990 meer dan 300.000 kunstvoorwerpen zijn verdwenen. Vaak gaat het om diefstallen die de publiciteit niet halen, maar ook een aantal geruchtmakende diefstallen van vorig jaar zijn nog niet opgelost. De vijf doeken van de beroemde schilders Velazquez, El Greco, Reni, Guardi en Correggio die vorig jaar uit de Galleria degli Estensi in Modena werden gestolen, zijn nog steeds spoorloos. Hetzelfde geldt voor een aquarel van Cézanne en vijf negentiende-eeuwse werken die uit de Galleria d'Arte Moderna in Rome zijn gestolen.

De Rekenkamer constateert dat zowel kleine criminelen als de georganiseerde misdaad steeds meer belangstelling krijgen voor kunst. De eersten hebben ontdekt dat er een levendige zwarte handel is in kunst. De mafia gebruikt volgens de Rekenkamer steeds vaker kostbare schilderijen of antieke fragmenten als een middel om de winsten van de drugshandel wit te wassen of als betaalmiddel.

Vorig jaar zijn 3123 kunstvoorwerpen gestolen uit musea, waarvan er veel een gebrekkige beveiliging hebben. Uit kerken, waar soms iedere beveiliging ontbreekt, zijn 3345 kunstvoorwerpen verdwenen. Het aantal diefstallen uit particuliere woningen liep vorig jaar tegen de 27.000.

Er wordt al tientallen jaren gesproken over plannen om de kunstwerpen in Italië, die naar schatting van de Rekenkamer zeventig procent van het artistieke erfgoed van de mensheid beslaan. te catalogiseren. Onder minister Ronchey hebben deze plannen een nieuwe impuls gekregen, mede uit vrees voor een massale en nauwelijks te controleren uitvoer van kunst naar andere EG-landen.