"Nederland zit te wachten op mensen als ik'; Profiel van HARRY MENS

Hij kan ruimschoots gaan rentenieren op de Bahama's. Maar makelaar Harry Mens (46) verkeert in de 'filosofische fase' van zijn leven en wil daarom - tot schrik van sommige partijgenoten - voor de VVD in de Tweede Kamer. De ondernemer gaat zich inzetten voor orde en gezag, en voor meer commercieel denken in de politiek. Milieuzorg? “Dat is padvinderij voor oudere mannen”.

Zijn chauffeur John heeft de zwarte Bentley turbo keurig voor de deur gezet. Binnen in het glazen pand aan de Heereweg te Lisse zit makelaar Harry Mens, omringd door werken van Appel en Corneille, marmeren beelden en glimmend natuursteen. In de kast prijken glossy brochures van villa's en flats gelegen op Nederland's toplocaties. Mens - maatpak, sluik haar, gebronsd tintje en een bollend welvaartsbuikje - neemt geestelijk afscheid van zijn bedrijf, dat is omgeven door een kluwen bv'tjes. Met een vermogen van enkele miljoenen ("het is minder dan mensen vertellen') zou Mens kunnen rentenieren op de Bahama's, maar hij heeft andere, grootse plannen. Mens wil in de Haagse politiek voor de VVD, en wel meteen aan de top. “Ik wil VVD-fractieleider worden of anders ook wel minister van Economische Zaken of Volkshuisvesting.”

Mens praat over z'n ambitie in staccato, met one-liners in crescendo. “Ik ben een patriot, ik hou van Holland. Maar in dit land is gebrek aan een nieuwe leider. Nederland zit te wachten op mensen als ik.”

Mens, gesteund door zo'n tien VVD-afdelingen uit de bollenstreek, staat inmiddels met zo'n honderd andere kandidaten op de "groslijst' van de VVD. Hij wil een onverkiesbare plaats op de lijst hebben, om met voorkeursstemmen te worden gekozen. “Ik wil onder geen voorwaarde onder de vlag van de lijsttrekker in de Kamer, ik kweek mijn eigen achterban. Als ik een of twee zeteltjes behaal, kom ik niet. Ik haal er minimaal vijf of zes, misschien wel tien.” Hij heeft zijn agenda al vol met spreekbeurten in het land, en zegt “met gejuich” bij de VVD-achterban te worden binnengehaald.

Maar de VVD-top is steeds minder gelukkig met de grootse plannen van Mens. Zittende Kamerleden kunnen het niet nalaten om in de wandelgangen hun mépris te laten blijken. "Een patser', "een proleet' luiden doorgaans de kwalificaties. Bij de VVD-leiding is een de facto spreekverbod ingesteld over de ambities van de diverse kandidaten in het algemeen, en die van Mens in het bijzonder. Mens zelf is niet onder de indruk van die weerstand. “Dat is gezonde stress”, zegt hij. “Bolkestein is een integere leider maar hij is intellectueel, dus niet-commercieel. Ik ben een man van de marketing, daar is behoefte aan. De VVD is té élitair geworden, een partij van intellectuelen. De VVD kan weer een brede volkspartij worden als veel mensen zich identificeren met de figuur Mens.”

Mens denkt dat de VVD, dankzij hem, moeiteloos de grootste partij wordt van Nederland. “De VVD krijgt 41 zetels, het CDA 38, D66 30, de PvdA 20 en de rest schenk ik U. Wiegel wordt dan premier, Brinkman vice-premier en ik kom met mijn nieuwe achterban in de Kamer en word fractieleider. En de zittende fractie-elite wil ik niet kwetsen, die mag in het kabinet.”. Met orde, gezag, autoriteit en uitstraling wil Mens de snaren van het Nederlandse "volksgevoel' raken. Hij ziet zich als "Storming Harry' aan het hoofd van een liberale opmars. “Iemand zoals de Amerikaanse generaal "Storming' Norman Schwarzkopf vind ik een superkampioen. Hij zegt wat hij denkt. Ik hou van sterk leiderschap, van gezag. Nederlanders hebben daar behoefte aan. Ik ben een echte liberaal: orde en gezag voor behoud van onze vrijheid. De nieuwe generatie vindt het prima, als het resultaat maar goed is. Overal waar ik in het land kom, merk ik het weer: zittende politici hebben het contact met de kiezer compleet verloren. Geen wonder. Van die 150 Kamerleden hebben er 120 nog nooit van een kwartje een gulden gemaakt. Ze weten niet hoe de wereld in elkaar zit. Ik wel, ik heb altijd succes in zaken gehad. Van guldens heb ik rijksdaalders gemaakt, van rijksdaalders tientjes.”

Mens wil de politiek in omdat hij is aangekomen in “een filosofische fase” van zijn leven. Hij was 17 toen zijn vader, bollenkweker Mens, overleed op 52-jarige leeftijd. Hij is nu 46. “Ik heb de filosofische inslag van mijn vader. Hij werkte voor kerk, gezin en hiernamaals. Hij was de Lech Walesa van Lisse. Mijn vader was socialer dan ik, integerder ook”. Vader Mens zat namens het buurtschap "De Engel' in de gemeenteraad van Lisse voor de KVP. Harry werd zoals de meeste "Engelbewaarders' opgeleid op de jongensschool onder strakke leiding van de Broeders en werd misdienaar.

Bij Mens kwam de politieke ambitie na de schooltijd. In 1970 kwam hij in de raad voor de KVP, mét voorkeursstemmen. VVD-raadslid G.J. de Vos herinnert zich hem als “enthousiast raadslid dat dingen openbrak”. Mens schurkte toen al tegen de VVD aan, stemde vaak met de liberalen mee en bezorgde ze zelfs de eerste wethouder. Hij vond de KVP “te links”. In 1975 verliet hij de raad van Lisse en de KVP, in 1983 werd hij lid van de VVD.

Mens had zich inmiddels op materiële zaken gestort. Op de bollenveiling verdiende hij 150.000 gulden per jaar, in 1973 had hij zijn “eerste ton” bijeen om te beginnen als makelaar. “Harry heeft zich opgewerkt, hij is niet in een gouden bed geboren”, zegt een voormalige zakenrelatie. Mens had zijn eigen stijl. “Hij koopt liever het paleis op de Dam dan een serie huizen.” In de makelaarsbranche werd soms vreemd tegen hem aan gekeken. Voor sommigen was hij “een brallerig type dat met zevenmijlslaarzen door de zaken stapte”. Maar Mens verzamelde met opzet mensen om zich heen die tegen zijn “flamboyante” stijl bestand waren. Veel van zijn vroegere medewerkers zijn later zélf makelaar geworden, met steun van Mens.

Het zakenleven van Mens kende ups and downs. Eind jaren zeventig had hij een vermogen van vier miljoen, maar in 1980 stond hij voor twee miljoen in het krijt bij de AMRO-bank. Mens kwam terug, werd in de jaren tachtig weer vermogend en begon in 1990 “af te bouwen”. Hij ging "branchevreemd' en stortte zich in de luxe-wereld van glamour and glitter. Hij zocht publiciteit, bijvoorbeeld door Luciano Pavarotti naar Nederland te halen en prominente politici op de gesponsorde tribune te zetten. Hij danste met bloot bovenlijf op een feest, zong in een theater, verscheen in Glamourland en was op een eetfestijn op de Dam in Amsterdam voor een aids-inzameling met zijn hele familie, inclusief hond.

In het society-circuit deed Mens zijn eerste stap naar de landelijke politiek. Vorig jaar ontmoette hij VVD-voorzitter Dian van Leeuwen op het Heineken-Open Golftournooi. “Ze vroeg me of ik ervoor voelde de VVD te steunen omdat de VVD gebrek heeft aan ondernemers.” Hij kreeg een uitnodiging om te verschijnen voor de commissie-Van Aardenne, die met kandidaten sollicitatiegesprekken voert. Hij ging langs op het partijkantoor aan de Koninginnegracht. “Daar zaten Van Aardenne, Vonhoff en nog een paar dames.” “Bent U niet te veel een individualist, kunt U wel in een fractie functioneren”, vroeg Vonhoff hem.

Mens stapte naar de VVD-afdeling Lisse om zijn achterban in de Bollenstreek op te bouwen. “We zagen wat in hem”, zegt afdelingssecretaris S.L. Roes. “Hij brengt nieuw leven, een nieuw élan.” VVD-wethouder Meulemans is wat minder enthousiast over kandidaat Mens. “In het maatschappelijk leven van Lisse merk je niet veel van hem, ik zie hem er nooit.” Mens ging door en wist zo'n tien VVD-afdelingen achter zich te krijgen.

Mens zoekt zijn eigen achterban, met zijn eigen plannen. Hij loopt warm voor het plan "Nieuw Holland', de aanleg van een schiereiland (17 kilometer lang en 2,5 kilometer breed) voor de kust van Scheveningen. “Daar geloof ik in. Je kunt in de private sector het geld vinden om dat te financieren maar het gebeurt niet. Je moet guts hebben. Als ik minister zou zijn hebben grote bedrijven als de Hollandsche Beton Groep (HBG) en Boskalis in een maand alle bouwvergunningen. Daar moet je ze niet zes jaar op laten wachten. Je gaat met topmensen om de tafel zitten en dan moet het afgelopen zijn met het gezeur.” Zijn beoogde coalitiepartner D66 zet echter het milieu voorop. “D66 moet niet drammen over de invloed van de kokmeeuw of de onderstroom voor de snoekbaars. Dan zeg ik: jongens daar moet je mee ophouden, dat is padvinderij voor oudere mannen. En als Van Mierlo toch gaat dwarsliggen, roep ik hem tot de orde. Ik heb namelijk de grootste achterban.”

Op Nieuw Holland wil Mens ook een grote gevangenis bouwen om criminaliteit te bestrijden. “Je moet niet hap snap criminelen in kazernes gaan stoppen want dan lopen ze weg. Een nieuwe gevangenis op Nieuw Holland, die wordt bewaakt door de marechaussee, en een groot hekwerk erom, met zicht om zee.” Van een "Robbeneiland voor Scheveningen' gaat volgens Mens genoeg afschrikwekkende werking uit.

“Zachte heelmeesters maken stinkende wonden”, is zijn devies. Nederland moet harder optreden tegen toestromende asielzoekers, zo vindt hij. “We zijn nu over-sociaal bezig. Mensen die op ons sociaal klimaat afkomen, moeten we gewoon weer terugsturen, want ze zijn in hun eigen land gelukkiger dan hier. Ik ben een fan van commissaris Nordholt, hij mag van mij minister worden.” Met milieugroepen wil Mens korte metten maken. “Die hele inspraak moet worden teruggeschroefd. Die democratische beweging en de invloed van de milieujongens is helemaal uit de hand gelopen. Dat kan zo niet langer. Er wordt in Nederland links bestuurd, met het gezicht naar de steden. Maar als ik in in Heerenveen of Alkmaar kom, zie ik een heel ander Nederland: de mensen die weer orde en gezag willen.”

Voor Mens als VVD-politicus met zijn Bentley het land intrekt moet hij eerst nog enkele zaken uit "de materiële periode' afwikkelen. Onlangs was hij bij de rechter-commissaris in Amsterdam in verband met een gerechtelijk onderzoek naar een omstreden vastgoedtransactie. Met zijn Eastside Investments BV heeft hij een vastgoedpakket met ruim honderd kantoren en winkelpanden gekocht voor een Limburgse projectontwikkelaar. De deal zou echter zodanig zijn afgestemd dat de eerste hypotheekhouder - de Europa-bank in Luxemburg - werd afbetaald maar dat de tweede hypotheekhouder, Banque de Suez, achter het net viste en niets kreeg.

Ook bij de Haagse rechtbank loopt een proces. Met de gemeente Noordwijk kreeg Mens het aan de stok nadat hij met zijn Northside Investment BV een stuk grond had gekocht waar ooit het afgebrande Palace-hotel stond. Noordwijk maakte een deal. Mens kreeg een bouwvergunning op het "Gat van Palace', waar intussen een "evenementenplein' werd aangelegd. Mens zou daarbij een pand aan de gemeente verkopen. Maar het pand leverde hij toen niet, want er ontstond een geschil over een naastgelegen parkeerterrein. De deal ging niet door, maar Mens (die zegt op te treden voor zijn cliënt Chesprop BV. in Den Haag) liet bij wijze van straf de tegels uit het evenementenplein halen. Het plein werd zo een zandvlakte, en begon te verstuiven. De gemeente moest het beplanten met helm, en stuurde de rekening naar Mens die betaalde. Mens houdt intussen lezingen voor de lokale ondernemers over "Upgrading Noordwijk' maar laat, zo vindt het gemeentebestuur, “het "Gat van Mens' als een monument braakliggen”. CDA-wethouder Salman zegt geen goede ervaringen te hebben met Mens. “Hij is op zich aimabel, een handige jongen met een vlotte babbel. Maar ik denk dat hij té ongeduldig is om in het politieke spel van Den Haag mee te draaien.”