Kroaten in Bosnië willen duizenden moslims kwijt

ZAGREB/SARAJEVO, 19 JULI. De Bosnische Kroaten willen zich ontdoen van tienduizend moslim-vluchtelingen die zich onder hun hoede bevinden. Volgens de Verenigde Naties gaat het hier om een nieuw schoolvoorbeeld van de praktijk van "etnische zuivering'.

De moslims zijn recentelijk hun woonplaatsen in Herzegovina ontvlucht of ze zijn daaruit verdreven nadat hun dorpen waren veroverd door de HVO, het leger van de Bosnische Kroaten. Velen zijn door de Kroaten uit hun huizen in de fel omstreden stad Mostar gezet. De HVO is van plan voor de vluchtelingen een groot doorgangskamp in te richten, met internationale telefoonverbindingen die het de vluchtelingen makkelijker moet maken visa te vragen voor landen buiten het voormalige Joegoslavië. De VN is gevraagd het kamp onder hun hoede te nemen - een verzoek dat is afgewezen met het argument dat de VN geen rol willen spelen in de "etnische zuivering' van door de Kroaten veroverde gebieden.

Volgens een niet nader gedentificeerde VN-woordvoerder is het in Mostar, een stad waar de moslims voor de oorlog 35 procent van de bevolking uitmaakten, “al sinds mei elke nacht Kristalnacht”. De Bosnische Kroaten hebben volgens hem in de stad een aantal moskeeën opgeblazen.

Pag.5: Izetbegovic: geen opdeling Bosnië, wel "concessies'

President Izetbegovic van Bosnië heeft gisteren opnieuw gesuggereerd dat Bosnië wellicht langs etnische lijnen zal moeten worden verdeeld. “We moeten geen permanente verdeling van Bosnië accepteren. Maar zonder grote concessies in termen van etnische verdeling is er in de naaste toekomst geen manier om de vrede te herstellen”, aldus Izetbegovic in een toespraak.

De Bosnische president heeft zich - ondanks internationale druk - steeds fel verzet tegen een door de Kroaten en de Serviërs uitgewerkt plan voor een driedeling van Bosnië-Herzegovina. Eerder deze maand leek de president en leider van de moslims al eens te zwichten voor de druk, maar al na enkele dagen nam hij een suggestie in die richting terug. Izetbegovic is voorstander van een federale staat met gegarandeerde gelijke rechten voor de moslims, Kroaten en Serviërs.

Het staatspresidium van Bosnië besloot zaterdag in principe de Geneefse vredesbesprekingen bij te wonen op voorwaarde dat er een solide staakt-het-vuren is en de gas- en watertoevoer naar Sarajevo wordt hersteld. In Genève wordt het Servisch-Kroatische driedelingsplan voor Bosnië besproken. Over de hervatting van het overleg spraken de Servische president Milosevic en de Kroatische president Tudjman elkaar zaterdag in Genève. Na hun gesprek ontkenden ze uit te zijn op een onderlinge verdeling van Bosnië. In een gemeenschappelijke verklaring lieten ze weten dat “alle speculaties over een verdeling van Bosnië-Herzegovina tussen Kroatië en Servië zonder grond zijn.”

De leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, gaf gisteren de Bosnische regering tot morgen de tijd om in te stemmen met de driedeling van Bosnië. Als de regering-Izetbegovic in gebreke blijft, zo zei hij in Belgrado, wacht haar een “totale nederlaag”. De militaire commandant van de Bosnische Serviërs, generaal Mladic, dreigde de humanitaire bevoorrading van Sarajevo te blokkeren als de moslims de wapens niet neerleggen. Het afgelopen weekeinde is vooral in de omgeving van Sarajevo zwaar gevochten. Volgens radio-Sarajevo doorbraken de Serviërs op drie plaatsen de verdedigingslinie van de moslims op de berg Igman. Ook bij Hadzici, enkele kilometers ten westen van Sarajevo, werd strijd geleverd.

De Kroatische president Franjo Tudjman heeft gisteren het vliegveld van Zadar en de pontonbrug van Maslenica heropend. Daarmee beschikt Kroatië weer over de belangrijke verbinding met de Dalmatische kust. De opening moest enkele uren worden uitgesteld wegens een beschieting door Kroatische Serviërs, gisterochtend. Het vliegveld en de brug werden in januari door de Kroaten op de Serviërs heroverd. De Serviërs hebben de afgelopen maanden gedreigd met een hervatting van de oorlog als de brug en het vliegveld zouden worden heropend; een dreigende hervatting van de oorlog is vrijdag op het nippertje voorkomen door een akkoord tussen de Kroaten en de Kroatische Serviërs. In het akkoord is bepaald dat de VN de controle op beide strategische plaatsen zal uitoefenen en dat de Kroaten zich militair van het vliegveld en de brug zullen terugtrekken. President Tudjman noemde gisteren bij de heropening de pontonbrug van Maslenica “een symbool van de hernieuwde eenheid van Kroatië”. (Reuter, AP, AFP)