Bonn onder druk om militaire steun Somalië te herzien

BONN, 19 JULI. De Duitse regering raakt onder druk om de toegezegde deelneming aan de VN-acties in Somalië te beëindigen. Niet alleen bij de oppositionele SPD maar ook in de regeringspartijen CDU en FDP groeien bezwaren. De Duitse eenheden, die uitdrukkelijk alleen voor humanitair werk op het platteland rondom de stad Belet Huen zijn aangeboden, lopen vooral gevaar op en rondom het vliegveld van Mogadishu, waar geregeld wordt gevochten en waar de Duitse soldaten en hun materieel aankomen, is de klacht.

In het weekeinde hebben oud-minister Rupert Scholz (CDU) en Bondsdagspecialist Olaf Feldmann (FDP) zulke klachten geuit. De fracties van CDU en FDP willen nog deze week, en vóór grotere groepen soldaten uit Duitsland vertrekken, meer informatie over de toestand in Somalië en de risico's die Duitse soldaten er lopen.

Die risico's krijgen in de media grote aandacht. De ministers Volker Rühe (CDU, defensie) en Klaus Kinkel (FDP, buitenlandse zaken) blijven erbij dat de missie kan doorgaan. Volgens Rühe is nooit ontkend dat er “zekere risico's” zijn. Maar Kinkel zei zondag alvast dat “opnieuw moet worden nagedacht” als de toestand verslechtert.

Ontevreden is een meerderheid van de Bondsdag ook over de onduidelijkheid die de VN-missie omtrent haar doelstellingen kent. Met de SPD hebben woordvoerders van de CDU en de FDP gevraagd wat eigenlijk de bedoeling is: alleen de bendes in Somalië ontwapenen en de bevolking helpen of ook zorgen voor de opbouw van een bestuurlijke en democratische infrastructuur? Dat laatste vraagt zowel een nauwkeurige definitie als een termijnstelling. Want “de VN kunnen niet eindeloos in Somalië blijven”, zoals de FDP'er Jürgen Köppelin het vanmorgen voor de Duitse televisie zei. Bezorgd over de inhoud van het VN-mandaat, en het Duitse aanbod daarbinnen, sprak ook Karl Lamers, de buitenlandexpert van de CDU-fractie. “Als daarover niet snel meer duidelijkheid komt, zie ik een nieuwe situatie ontstaan die de terugtrekking van Duitse soldaten nodig zou maken”, waarschuwde hij.

In totaal heeft Bonn de VN circa 1.700 man aangeboden. Daarvan zijn nu enkele honderden kwartiermakers en transport-eenheden in Somalië aangekomen, deze week zou een volgende groep van 250 man gaan. Bonn kon dat aanbod pas gestand doen nadat het Duitse constitutionele hof vorige maand in eerste aanleg bezwaren van de SPD had afgewezen. Daaraan verbond het hof de voorwaarde dat de beslissing steeds aan de Bondsdag is, en dat de regering die geregeld moet informeren.

Volgens de SPD is inzet van Duitse militairen buiten het NAVO-gebied strijdig met de grondwet en is het onzin om in een land waar een burgeroorlog gaande is te spreken van slechts "humanitaire' acties (alleen bij zo'n omschrijving was de FDP bereid tot steun). De SPD acht het ook dwaas om binnen Somalië te onderscheiden tussen "vreedzame' gebieden (zoals bij Belet Huen) en andere, zoals de Duitse regering doet.