Biesheuvel heeft binnenschippers weinig te bieden

ROTTERDAM, 19 JULI. Vandaag is ex-premier mr. B. Biesheuvel begonnen aan zijn bemiddelingspoging tussen de protesterende binnenschippers en het ministerie van verkeer en waterstaat. Een poging die een uiterst moeizaam verloop zal kennen. Biesheuvel heeft de binnenschippers immers weinig te bieden. De grenzen van het mandaat dat de voormalige minister-president op zak heeft, zijn bepaald door Brussel. En de Europese Commissie is onverbiddelijk.

Precies drie weken voeren ongeveer 700 binnenschippers nu actie tegen de “afkalving van de beurs”. Volgens eigen zeggen hebben ongeveer 1.400 collega's hun steun aan de actie gegeven. De binnenschippers eisen een wettelijke status voor het systeem van de toerbeurten, dat nu op vrijwillige basis is gestoeld. Verladers hebben de mogelijkheid hun vracht aan te bieden op de schippersbeurs, waar vastgestelde bodemprijzen gelden. Voor de schipper geldt: wie het eerst komt, het eerst maalt.

De eis van de binnenschippers is in de ogen van de Europese Commissie een gruwel. Het riekt EG-commissaris Van Miert (mededinging) te veel naar kartelvorming en dat kan Brussel, dat liberalisatie voorstaat, niet waarderen. EG-commissaris Van Miert liet vorige week dan ook weten het systeem voorlopig te gedogen, maar absoluut geen wettelijke status te geven. Daarmee legde Brussel het mandaat van ex-premier Biesheuvel vast. Biesheuvel kan onmogelijk aan de eisen van de schippers tegemoet komen. Doet hij dat wel, dan liggen de verladers en de expeditiebedrijven binnen de kortste keren op de stoep van het Europese Hof van Justitie.

Nederland heeft bewust gekozen voor de EG en moet daar nu de consequenties van dragen. De schippers kunnen - samen met veel andere bedrijfstakken - wel ontheffing van het Europese verbod op prijsafspraken vragen, maar zullen het niet krijgen. Maar dat is geen reden dat de Europeanen de sociale aspecten uit het oog mogen verliezen. Hèt probleem bij de binnenvaart is een structurele overcapaciteit. Afgezien van de acties liggen deze zomer iedere dag duizend schepen werkloos aan de kant. De economie staat er slecht voor en automatisch volgt het vervoer. Maar ook in betere tijden is er nog altijd een overcapaciteit van ongeveer 300 schepen.

Het is dan ook waarschijnlijk dat Biesheuvel een nieuwe sloopregeling op zak heeft in plaats van een wettelijke status voor het "toerbeurtsysteem'. Menig schipper zal moeten slikken als hij niet alleen zijn werk, maar ook zijn huis kwijt raakt. Een nieuwe sloopregeling moet dan ook, in tegenstelling tot de vorige regeling, wèl werken. Immers, de vorige sloopregeling bracht meer capaciteit op, omdat de schippers met het geld dat ze voor hun oude schip ontvingen, een nieuwe - goedkopere - boot in Oost-Europa lieten bouwen. Dat soort mazen in de wet moeten worden gedicht.

Brussel denkt ondertussen na over een nieuwe marktordening voor de Europese binnenvaart. Eind van dit jaar moet een dergelijke maatregel op tafel liggen. Maar de diverse Nederlandse ministeries trekken deze termijn in twijfel; Brussel denkt soms na met de snelheid van een slak.

Ondertussen bieden steeds meer verladers hun vrachten naar België en Frankrijk buiten de beurs onder de prijs aan. Dat treft met name de kleine particuliere binnenschipper, die vanwege de relatief ondiepe en smalle vaarwegen juist op deze landen vaart. Als Brussel nog heel lang wacht, is een Europese marktordening niet nodig. Dan heeft de particuliere binnenvaart zich op geheel eigen wijze geordend.