Van Amelsvoort schokt bedrijven met "strijdplan'

ROTTERDAM, 17 JULI. Het strijdplan van staatssecretaris Van Amelsvoort (Financiën) tegen belastingparadijzen schokt het bedrijfsleven. Men heeft op twee onderdelen grote moeite met het plan. Het eerste betreft de beperking van de rente-aftrek voor internationaal opererende bedrijven.

Die multinationals zitten soms met enorme kasoverschotten door gemaakte winsten of door de verkoop van sommige activiteiten. Dat geld brengen ze snel onder in een land waar de rente maar laag belast is. Vaak is dat in Ierland of in België (in een zogenaamd coördinatiecentrum). Vandaar wordt het geld doorgeleend aan de concernonderdelen die er behoefte aan hebben, bijvoorbeeld in Nederland. Hier vormt de intern berekende rente een aftrekpost tegen ons hoge tarief. De staatssecretaris wil daar een grens aan stellen. Niet meer dan de helft van de Nederlandse winst mag als aftrekbare rentebetaling aan een concernmaatschappij worden opgevoerd.

Dat uitgangspunt geeft problemen bij papieren vennootschappen die voor geen andere reden zijn opgericht dan het doorsluizen van geld van de ene concernmaatschappij naar de andere. Als bijvoorbeeld een buitenlands bedrijf een Nederlandse onderneming wil kopen, dan richt de koper hier een brievenbusmaatschappij op die de aandelen van het gekochte bedrijf overneemt. Daartoe leent de papieren vennootschap geld van de concern-financieringsmaatschappij in België of Ierland. De brievenbusmaatschappij zit nu met een renteaftrek die vele malen groter is dan haar winst. Voor wat Van Amelsvoort betreft, zal de Nederlandse fiscus die aftrekpost voortaan niet meer honoreren.

Tot nu toe kon de aftrekpost tot zijn recht komen door een fiscaal samensmelten van de verliesgevende brievenbusmaatschappij met de gekochte winstgevende onderneming. Die draait dus fiscaal gezien op voor de rentelast van zijn eigen overname. De Nederlandse fiscus ontvangt daardoor minder vennootschapsbelasting. Anders gezegd, de Nederlandse overheid subsidieert de uitverkoop van ons bedrijfsleven. Daar heeft Van Amelsvoort geen zin meer in.

Zijn tegenstanders betogen evenwel dat andere landen zoals Frankrijk en België daar minder moeite mee hebben. Bedrijven in die landen worden door de daar wel geldende belastingaftrek dus goedkoper voor buitenlandse investeerders. Ons land zou daardoor investeringen en werkgelegenheid mislopen.

Het tweede kritiekpunt is de inperking van de deelnemingsvrijstelling. Die vrijstelling regelt dat winst die in het buitenland al belast is geweest, belastingvrij naar Nederland overgebracht kan worden. Dat andere land kent misschien een heel laag belastingtarief. Daarom wil Van Amelsvoort die belastingvrijstelling opheffen voor winsten van brievenbusmaatschappijen waarover in een belastingparadijs minder dan 15 procent belasting is betaald. Hij maakt evenwel een uitzondering voor "echte' aldaar gevestigde ondernemingen.

De belastingparadijzen waar het over gaat, hoeven we niet ver te zoeken. In België floreren de zogenaamde coördinatiecentra. Dat zijn onderdelen van grote concerns zoals Shell en Unilever waar financieel beheer en soms onderzoek plaatsvindt. De daarmee gemaakte winst, die flink kan oplopen, is nauwelijks belast en kan vervolgens belastingvrij naar Nederland worden gesluisd. Daar wil Van Amelsvoort een eind aan maken, tot ongenoegen van de belastingadviseurs. Die willen de bewindsman houden aan een recente toezegging dat hij het werken via coördinatiecentra zou tolereren terwille van onze concurrentiepositie. Voor de multinationals vormen ze een namelijk een verkapte verlaging van het tarief van de vennootschapsbelasting.

Van Amelsvoort wil de betwiste maatregelen nemen om de schatkist eerlijk te laten meedelen in de winsten van ons bedrijfsleven. Ter ondersteuning van dat bedrijfsleven werkt de bewindsman aan verscheidene fiscale douceurtjes, die naar hij verwacht, ook voor buitenlandse investeerders aantrekkelijk zijn. Bovendien stellen de VS de bestrijding van belastingparadijzen als voorwaarde voor een voor Nederland relatief gunstig belastingverdrag. Zonder extra maatregelen vrezen de Amerikanen schade te leiden van de lankmoedige Nederlandse houding tegenover belastingparadijzen. Doordat het belastingverdrag de deelnemingsvrijstelling respecteert, zou uit belastingparadijzen afkomstige winst via Nederland de VS in kunnen stromen.