"Structurele reserve is nodig voor opvang van asielzoekers'; Directeur Veenkamp van opvang asielzoekers

DEN HAAG, 17 JULI. Of hij tevreden is met de 3.800 extra plaatsen voor asielzoekers? Directeur T.G. Veenkamp van de Centrale Opvang Asielzoekers (COA) is even stil. Dan zegt hij dat het “natuurlijk heel fijn” is dat er zo snel een oplossing is gevonden. Maar, voegt hij eraan toe, misschien waren de problemen van de afgelopen anderhalve week er niet geweest als eerder voor meer reservecapaciteit was gezorgd. “Want reservecapaciteit is bij de opvang van asielzoekers het sleutelwoord.”

Was het echt nodig vorige week een opvangstop af te kondigen?

“Het water was ons tot aan de lippen gestegen. In een brief die wij in mei aan minister d'Ancona hebben gestuurd, schreven we dat de centra volliepen. De minister heeft ons toen gevraagd onorthodoxe maatregelen te nemen, in afwachting van de extra plaatsen die op dat moment werden gezocht. Naar het zich liet aanzien, zou dat zoeken binnen drie of vier weken zijn afgerond. Wij hebben toen bedden op elkaar gestapeld.

“Heel lang hebben we gedacht dat we het zo zouden redden tot het einde van de zomer. Dat was de magische datum, dan zouden er in diverse gemeenten woningen beschikbaar komen. Maar toen bleek WVC geen extra plaatsen te kunnen vinden, waar nog bijkwam dat het aantal asielzoekers alsmaar toenam. We moesten opnieuw aan de bel trekken. Dat was twee weken geleden.

“De minister heeft toen besloten tot een opnamestop en via het journaal een oproep om meer opvangplaatsen gedaan. Ik was het met dat besluit eens, maar ik heb er wel moeite mee gehad.”

Had minister d'Ancona niet beter eerst Defensie om legertenten kunnen vragen voor ze een opnamestop afkondigde?

“Dat vind ik ook het moeilijke aan het hele verhaal. We hebben nu met WVC afgesproken dat we de gebeurtenissen van de afgelopen tijd nog eens op een rij zullen zetten. De hele gang van zaken verdient geen schoonheidsprijs.”

Is het niet mogelijk het aantal asielzoekers voor een bepaald jaar zo in te schatten dat zich geen problemen voordoen? Vorig jaar september heeft uw bestuur in een brief op poten minister d'Ancona verweten veel te laag te schatten.

“Die brief is ook aan de Tweede Kamer gestuurd. Ons bestuur vond dat de direct verantwoordelijken moesten weten wat de risico's waren. En in januari hebben ze nog een brief aan Lubbers en een aan Kok gestuurd. Met die drie brieven is wel degelijk wat gedaan. Eerst is het besluit om het aantal opvangcentra te verminderen ingetrokken, daarna is met de Vereniging van Nederlandse gemeenten overeengekomen dat er woningen beschikbaar zouden komen voor 30.000 asielzoekers met een verblijfsstatus.

“Ik hoop dat het in de toekomst beter zal gaan. Op 1 januari krijgen wij meer zelfstandigheid. Dan mag de COA zelf naar opvangplaatsen gaan zoeken.”

De voorzitter van uw bestuur zegt dat u nu te weinig ruimte heeft om te onderhandelen over nieuwe opvangplaatsen. En dat uw organisatie altijd moet wachten op wat het ministerie doet.

“Dat is voor rekening van de voorzitter, daar doe ik geen uitspraken over.”

Problemen als die van de afgelopen anderhalve week doen zich niet meer voor als de COA een grotere zelfstandigheid heeft gekregen?

“Ik wilde dat ik dat kon beamen. Ik denk dat de opvang van asielzoekers pas echt goed zal verlopen als er reservecapaciteit komt. Nu is het zo dat er door het ministerie van justitie telkens krap wordt geraamd en dat die raming vervolgens steeds moet worden bijgesteld. Dat is heel begrijpelijk, maar het betekent wel dat je steeds op het laatste moment ingrijpt. Tot die structurele reservecapaciteit is ook gisteren niet besloten.

“Wat wij graag willen is gebouwen voor een periode van bijvoorbeeld tien jaar bestemmen voor de opvang van asielzoekers. In die gebouwen zullen dan regelmatig plaatsen onbezet zijn, maar dan heb je tenminste reservecapaciteit. Politiek ligt het zoals gezegd moeilijk, maar misschien dat het ons in onze nieuwe organisatie toch lukt. We willen bedrijfsmatiger gaan werken, sneller en slagvaardiger. Wat dat betreft waren we de afgelopen maanden al aardig op weg. Alleen hebben de gebeurtenissen ons ingehaald.”