Spelers en publiek maken wanvertoning van Davis-Cupduel; "In Zweden verwachtte niemand iets van dit duel, maar daar hebben we totaal niet naar geluisterd'

DEN HAAG, 17 JULI. Richard Krajicek liep al naar het net om zijn tegenstander te feliciteren. Hij keek nog even opzij naar de afdruk van de laatste service van de Zweed Magnus Larsson. En zag dat de bal, die hij niet meer had kunnen retourneren, uit was. De veeg van tien centimeter in het gravel kon nooit op de lijn van het servicevak zijn begonnen. De bal had de lijn niet geraakt, zag Krajicek. Het matchpunt was nog niet gemaakt, het drama was nog niet voltrokken.

Romano Grillotti, de Italiaanse scheidsrechter, had de eindstand al omgeroepen. Hij verliet op verzoek van de heftig protesterende Krajicek zijn stoel om de mark te controleren, maar klom weer omhoog en bleef bij zijn beslissing: game set and match voor Zweden.

Bij Krajicek spoot alle frustratie over het kansloze verlies er uit. De 21-jarige tennistopper achtervolgde de scheidsrechter een halve minuut lang in cirkels rond de stoel, ging de man bijna te lijf en wees dreigend met zijn vinger. Coach Stanley Franker moest de Nederlander tegen zichzelf beschermen door hem hardhandig weg te duwen. “Ik wilde hem naar de mark meenemen”, zei Krajicek na afloop “en hem uitleggen dat hij oogproblemen had. Het was een zware partij. Ik speelde ver onder mijn kunnen en dat matchpunt werd me net iets te veel.”

Nederland staat na de eerste dag met 2-0 achter tegen Zweden in de kwartfinale van het Davis-Cuptoernooi. Alle hooggespannen verwachtingen - Zweden speelt zonder kopman Stefan Edberg, Nederland versloeg in de vorige ronde het sterke Spanje - zijn in gruzelementen uiteen gespat. Paul Haarhuis verloor met 5-7, 6-1, 6-2 en 6-3 van de voormalige top tien-speler Magnus Gustafsson, Krajicek incasseerde een 6-3, 6-4, 6-4 nederlaag tegen een solide, maar niet bijzonder goed spelende Larsson, die op het laatste moment mocht invallen nadat Jonas Svensson voor de eer bedankte. Nederland won één set, terwijl het team had gehoopt op een 2-0 voorsprong en een 1-1 tussenstand al als een teleurstelling had beschouwd.

De resterende dubbel, vandaag, en de twee enkelspelen, morgen, moeten alledrie gewonnen worden. Een bijna onmogelijk opgave. Maar de reactie van Krajicek tegenover de scheidsrechter was een topsporter onwaardig. Het gedrag van het publiek, dat de Italiaan met een fluitconcert uitgeleide deed, was gênant. De actie van een onverlaat die een halfvol blikje frisdrank de baan opsmeet, dat op twee meter van de scheidsrechter belandde, was schandalig en kan nog gevolgen hebben voor de tennisbond.

De favorietenrol drukte zwaar op de schouders van het Nederlandse team en op de keuze voor gravel als ondergrond rustte geen zegen. Het zachte gemalen baksteen op het Malieveld in Den Haag, waar de regen van de laatste dagen de bovenste laag had losgeweekt, werkte in het voordeel van de Zweden. Gustafsson kreeg tegen Haarhuis op de trage baan zoveel tijd dat hij om zijn backhand heen kon lopen en zijn machtige forehand in stelling kon brengen. “Hij begon te vegen. Ik kon alleen maar achter die ballen aanlopen”, moest Haarhuis erkennen.

En Krajicek, nummer twaalf van de wereld, lijkt een abbonement te hebben op wanprestaties in eigen land. In Rotterdam verloor hij in februari in de eerste ronde kansloos van de Kroaat Prpic. Gisteren liet zijn wapen, zijn service, hem in de steek. “Het is de sleutel van mijn spel. Ik kon mijn motor niet starten. De laatste keer dat ik zo slecht serveerde was tegen Edberg, vorig jaar op de US Open”, zei Krajicek.

Van de eerste twaalf keer dat hij mocht serveren, wist hij slechts één eerste service in het juiste vak te plaatsen. Hij nam nog een 3-1 voorsprong, inclusief doorbraak, in de eerste set, maar verloor vervolgens zeven games op rij. Hij sloeg veertien dubbele fouten. Hij begon de tweede set weliswaar met zijn eerste ace - Krajicek juichte alsof hij een partij gewonnen had, het publiek viel hem luidruchtig bij - maar sloeg vervolgens in dezelfde game drie dubbele fouten.

“Het ging de hele week al slecht. Ik heb gisteren nog een extra keer in mijn eentje getraind, maar het liep niet. Ik heb er geen verklaring voor. Je gaat zoeken, met slice spelen, links, rechts, anders opgooien, naar boven blijven kijken, maar ik kon het niet vinden. Het wordt weer trainen. Morgenochtend een paar duizend keer serveren, morgenmiddag een paar duizend keer en morgen na het eten nog een paar duizend. Hopelijk kan ik zondag nog iets goedmaken.” Krajicek had in Parijs op het gravel van Roland Garros nog uitstekend gepresteerd met aanvallend spel. Gisteren kwam hij nauwelijks toe aan zijn favoriete tennis. “Het woord zegt het al. Service-volley. Het begint met een service.”

Ook bondscoach Stanley Franker, die inmiddels veel spijt moet hebben over de baankeuze, kon zijn sterspeler niet uit de neergaande spiraal bevrijden. “Hij had een complete off-day.” Franker probeerde het met “visualisatie-technieken”, om Krajicek te laten denken aan zijn betere momenten om zo “zijn interne staat positief te stellen”. Het mocht niet baten. Franker nu met een grapje: “Goede service-game.” Reageerde Krajicek: “kon niet slechter”. Franker durfde de zaak niet op de spits te drijven. “Ik dacht er over om hem te beschuldigen. Om hem boos te krijgen. Maar daar was ik toch voorzichtig mee, want we zouden hem zondag nog nodig kunnen hebben.”

Ruim tienduizend tennisfans die 55 gulden per kaartje betaalden deelden in de malaise op het Malieveld. Ook zij probeerden van alles, met de nationale driekleur op hun wangen geschilderd, met oranje pruiken en petten. Ze toeterden en klapten als een van Zweden een service in het net sloeg. Ze vroegen om heldendaden. “Ik wil deuken in die baan zien. Bloed aan de bal”, kreeg Krajicek te horen. Tot de afgang vorm kreeg en de ontluistering toesloeg. “Godverdomme Richard. Opschieten, dan kan ik nog net de trein halen.”

Larsson, 23 jaar en nummer 58 van de wereld, staat bekend als een reuzendoder. Hij heeft ook al eens gewonnen van Edberg, Becker en Stich. In de Davis Cup speelde hij tot nu toe slechts een maal. Hij won vorig jaar in de halve finale een partij van Jim Courier, nadat de Verenigde Staten de wedstrijd al in hun voordeel hadden beslist. “In Zweden verwachtte niemand iets van deze wedstrijd”, zei hij. “Maar daar hebben we niet naar geluisterd. Het team was er van overtuigd dat we zouden winnen. Gustafsson maakte een kans tegen Haarhuis en onze dubbel is goed. Voor Krajicek was de druk waarschijnlijk te groot. In de Davis Cup is het niet zo gemakkelijk twee enkelspelpartijen te winnen. En de rol van underdog is mijn favoriete rol.”