Onstoffelijk universum

Mediamatic Vol 7 #2 The "World' Issue, summer 1993. Prijs ƒ 17,50. Abonnement (vier nummers): ƒ 55,-.

Mediamatic is een tijdschrift dat al zeven jaar aandacht besteedt aan verschijnselen op het breukvlak van nieuwe media, filosofie en kunst. Het is tweetalig (Nederlands en Engels) en wordt uitgegeven met steun van het ministerie van WVC en het Prins Bernhardfonds. Nieuwe media zijn natuurlijk computers en netwerken, maar ook video en geluid behoren tot het aandachtsgebied van het blad.

De meeste artikelen lezen als een verslag uit een verre en mysterieuze wereld. Pas na een tijdje ontdek je herkenningspunten - woorden die je al eerder tegenkwam en niet begreep, maar nu bakens worden in het elektronische landschap waar een groeiend deel van leven en kunst zich afspeelt.

De wereld van de nieuwe media is zo groot en onbekend dat de redacteuren en medewerkers van Mediamatic het ook een beetje opgeven. In het zomernummer publiceren ze de inleiding van negentien ongeschreven artikelen. Of die ooit verschijnen, heeft de lezer zelf in de hand. Met een antwoordkaartje kan hij of zij kiezen, welk verhaal in een volgend nummer uitgewerkt zal worden. Sommige inleidingen zijn serieus en doen verlangen naar de volgende bladzijde. Andere zijn af als aanzet.

Mediamatic is een boeiend en nuttig tijdschrift. Naast onder meer het Amerikaanse Mondo 2000 is het een van de weinige tijdschriften die de cultuur beschrijft die zich niet meer ophoudt in musea, galeries of huiskamers. Dat onstoffelijke is het belangrijkste gevolg van de overgang van papieren naar digitale media. En daar ook komen de grote vragen uit voort die de schrijvers en kunstenaars in het blad proberen te bevatten. Het is jammer, maar begrijpelijk te midden van zo veel onzekerheid, dat verscheidene bijdragen de hele wereld van een betekenis proberen te voorzien. Te vaak resulteert dat in chaotisch new-age-gezever.

In zijn bespreking van Les Ruses de la Communication van de Franse filosoof H.P. Jeudy toont redacteur Dirk van Weelden zich een realist van de nieuwe elektronische wereld. Geen romantisch doemdenker als de auteur van het besproken werk, noch een digitale utopist die denkt dat het universele geluk via de computernetwerken eindelijk tot de wereld zal komen. Van Weelden ziet in het wereldwijde computernet Internet (1,7 miljoen permanent aangesloten computers en tientallen miljoenen gebruikers) het bederf al toeslaan voor het daadwerkelijk de plaats in de communicatiewereld heeft ingenomen die het al jarenlang wordt toegedacht.

Anders dan de utopisten en doemdenkers ziet hij daarin een teken van hoop. "Uiteindelijk zal het net, net zoals dat met het gedrukte medium gebeurde een niet meer uniform en ordelijk te beheren universum worden en plaats bieden aan al het chaotische en "andere' dat de straten en achterbuurten bevolkt. Het zal inderdaad, net als het merendeel van het gedrukte papier klinkklaar gelul, leuterpraat en loze info bevatten.'

Verder in dit nummer een analyse van het (afgewezen) voorstel van de kunstenaar Paul Perry om de culturele identiteit van Oosterhout te verbinden aan een naar de gemeente te vernoemen en nog in het regenwoud te ontdekken torretje.

Mediamatic is nu nog een papieren tijdschrift, maar zal vanaf 1 september ook zelf een elektronisch medium zijn in de vorm van een bulletinboard (020-6204254/ N-8-1). Binnenkort verschijnt het bovendien als CD-ROM, waardoor ook tijdkunsten als muziek en video in het blad kunnen worden getoond.