Lubbers vandaag de langst zittende premier sinds 1848

DEN HAAG, 16 JULI. “Geen domme man, maar intellectueel gezien was hij ook niet briljant”. Drs. R.F.M. Lubbers over jhr. mr. Ch.J.M. Ruys de Beerenbrouck. Lubbers is Ruys vandaag voorbijgestreefd als langst zittende minister-president sinds de invoering van de constitutionele monarchie in 1848. Lubbers is nu 3.908 dagen in functie, Ruys de Beerenbrouck hield het van september 1918 tot augustus 1925 en van augustus 1929 tot mei 1933 in zijn drie kabinetten 3.907 dagen vol.

Lubbers' kwalificatie is afkomstig uit een lange rede die hij in februari 1990 hield over Ruys, de eerste rooms-katholieke premier in de geschiedenis van Nederland die toen nog ruim duizend dagen op zijn eveneens katholieke opvolger Lubbers voorlag. Ruys was een “man van hoofd en hart”, aldus Lubbers indertijd. Zijn ideële drijfveer lag in zijn Godsgeloof en in zijn piëtistische instelling. Daaruit kwam ook zijn vermogen voort “om waar het ging om politieke conflicten behoorlijk te kunnen relativeren”. Een man, die er als staatsman in slaagde “geen monument te worden”, aldus Lubbers toen.

Drie eigenschappen van Ruys spreken Lubbers het sterkst aan: zijn prioriteit voor sociale kwesties, zijn voorliefde voor democratische beginselen, zoals algemeen kiesrecht en voor een grotere rol van de Tweede Kamer, en tenslotte zijn afkeer van "de sterke man'.

De twee koplopers onder de langst zittende premiers sinds 1848 zijn beiden rooms-katholiek. Derde staat de socialistische voorman dr. W. Drees die na de Tweede Wereldoorlog in vier kabinetten 3.790 dagen regeerde. Na hem komt de liberaal mr. J.R. Thorbecke die tussen 1849 en 1872 in drie kabinetten 3.288 dagen optrad. Vijfde is de conservatieve liberaal mr. J. Heemskerk Azn. die tussen 1874 en 1888 in totaal 2.790 dagen premier was.