Demi Moore lag tenminste wakker van zo'n aanzoek

Stel dat Moammar Gaddafi u een half miljoen dollar zou bieden om als advocaat op te treden voor de Libische regering inzake de bomaanslag op PanAm vlucht 103 - zoudt u het doen?

Laat ik het interessanter maken: zoudt u kolonel Gaddafi ook verdedigen wanneer u in 1986 als topadvocaat op Buitenlandse Zaken in Washington had gewerkt aan de juridische rechtvaardiging voor de Amerikaanse sancties tegen Libië in 1986 en het bombardement op Tripoli - waarop de Libiërs zich volgens deskundigen met hun PanAm-massamoord hebben willen wreken?

Zoudt u het doen ondanks de onvermijdelijke verdenking van rancuneuze lieden dat de Libiërs u nu juist hebben aangezocht om uw prominente rol in en diepgaande kennis van hun problemen met de regeringen van Reagan en Bush - precies op een moment dat de regering-Clinton Libië de duimschroeven vaster wil aandraaien?

Als u Abraham Sofaer was, de voormalige juridisch adviseur van ministers van buitenlandse zaken George Shultz en James Baker, dan zoudt u het doen. Per 1 juli vertegenwoordigt hij Libië als advocaat inzake de bomaanslag op PanAm vlucht 103, tot de pijnlijke ontsteltenis van velen die hem vanouds bewonderden als standvastige politieke conservatief en krachtig voorstander van Israel. Over zijn honorarium laat hij zich niet uit.

De aanslag op vlucht 103 van PanAm, in december 1988, kostte het leven aan 259 passagiers en bemanningsleden, in meerderheid Amerikanen. Twee Libische geheim agenten werden in november 1989 door een Amerikaanse gerechtelijke jury schuldig bevonden aan het plegen van de aanslag. Maar kolonel Gaddafi heeft geweigerd in te gaan op de eis van de VS en de VN dat de verdachten voor berechting worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten of aan Groot-Brittannië.

President Clinton heeft de nabestaanden van de slachtoffers afgelopen najaar beloofd kolonel Gaddafi strenger te zullen aanpakken. De Libiërs lijken bezorgd. Ze hebben de laatste maanden intensieve pogingen gedaan om lobbyisten en advocaten in Washington in de arm te nemen.

Verschillende advocaten werd een voorschot van 500.000 dollar geboden. Allen weigerden, na te hebben gesproken met Yussef Dibri, het nogal schimmige hoofd van Libië's Nationale Veiligheidsdienst, die volgens Westerse inlichtingendiensten betrokken zou zijn bij terroristische aanslagen. Dibri is tevens de centrale figuur in Gaddafi's pogingen zijn relaties met de VS te herstellen.

Telefonisch bevestigde Sofaer dat hij de opdracht heeft aanvaard. Hij weigerde tot drie keer toe in te gaan op informatie dat de Libiërs aan prestigieuze Amerikaanse advocaten een voorschot van 500.000 dollar zouden bieden. Hij wilde slechts kwijt dat zijn kantoor in New York, Hughes, Hubbard & Reed, “voor [zijn] diensten ons normale tarief zou rekenen”. Wel zei hij nog: “Het zal ruim binnen de marge blijven van wat de grote kantoren rekenen. Het is geen pro-deo-zaak.”

Hij bestreed ongevraagd de mogelijkheid dat de Libiërs hem in de arm hadden genomen om zo in Washington aan invloed te winnen, of althans die indruk te wekken. “Het gaat uitsluitend om juridische bijstand, om tot een schikking te komen van de zaak rond PanAm vlucht 103, wat betreft de strafzaak aangespannen door de regering en civiele processen aangespannen door nabestaanden. Als we dat kunnen bereiken, hebben we iets nuttigs verricht.”

De ex-adviseur van Buitenlandse Zaken zag er niets ironisch in dat hij zich nu laat betalen door een regering die hij eerst met zoveel inspanning heeft trachten te ondermijnen. Om voor de Libiërs te mogen optreden heeft Sofaer een speciale vergunning moeten aanvragen bij het ministerie van financiën, om te worden vrijgesteld van het handelsembargo dat in 1986 grotendeels dank zij zijn eigen werk door president Reagan is ingesteld.

Rond die tijd ook verschafte hij minister Schultz in korte tijd een rechtsgrond voor de luchtaanval in april 1986 waarbij kolonel Gaddafi aan de dood ontsnapte. Die aanval was bedoeld als straf voor de bomaanslag op een discotheek in West-Berlijn waar veel Amerikaanse militairen kwamen.

Sofaer wilde het bericht dat hij Dibri onlangs in Genève heeft ontmoet om over het contract te praten, niet bevestigen. Hij erkende op de hoogte te zijn van Dibri's functie als hoofd van Gaddafi's nationale veiligheidsdienst en van het Libische regeringscomité voor de regeling van het geschil over het opgeblazen PanAm-toestel.

De oplossing die Dibri voor ogen staat, is te zorgen dat de twee agenten geen verhoor zullen ondergaan dat zou leiden tot hun veroordeling door een Amerikaanse rechter of tot de onthulling van namen van hoger geplaatste betrokkenen bij de bomaanslag, aldus een Amerikaan die met Dibri heeft gesproken over eventuele werkzaamheden voor Libië.

Sofaer suggereerde in vage termen dat hij Gaddafi er wellicht eindelijk toe kan brengen zijn leven te beteren. “Ik zal niet mijn principes en overtuigingen compromitteren. Het is tekenend dat Libië iemand in de arm heeft genomen die altijd tegen terrorisme gekant is geweest, die daar nog altijd sterk tegen gekant is, en die nog altijd krachtig achter Israel staat.”

Ik ken mensen die al hun hele carrière wachten op het moment dat kolonel Gaddafi zijn leven betert. Ik ken ook mensen in het Midden-Oosten die in het aantrekken van Sofaer niet zozeer een teken zien dat kolonel Gaddafi wellicht zijn leven zal beteren als wel een teken dat hij zijn positie en invloed verder heeft versterkt. Sofaers engagement door Libië, dat maandagavond werd bekendgemaakt in een persbericht nadat ik hem had verteld dat ik aan deze column werkte, zal een morele slag zijn voor de anti-Gaddafi-beweging buiten Libië, zo verneem ik uit betrouwbare bron.

Sofaer ziet er geen been in zijn vroegere bestaan als aanklager van Libië te vermengen met zijn huidige als adviseur van Libië. Demi Moore lag tenminste nog wakker van het haar gedane indecent proposal voordat ze het accepteerde.

©The Washington Post/NRC Handelsblad