Restauratie Deventer Brink

Welke route je ook neemt in de Hanzestad, altijd kom je uit op de Brink, de huiskamer van Deventer. Twaalf straten komen samen op dit plein, dat wordt omzoomd door kastanjebomen en fraaie gevels. Waar voorheen rijen blik het uitzicht op de statige Wilhelminafontein benamen, strekt zich nu een strakke klinkervlakte uit. Midden op de Brink verrijst De Waag, die bijna net zo scheef staat als de toren van Pisa. Het gebouw, waar heel wat kilo's Deventer koek gewogen zijn, dateert uit 1528. Even verderop, in het koekhuisje van Jacob Bussink, kan de echte Deventer ellekoek geproefd worden.

Deventer. Al vier eeuwen staat de stad bekend om de hoge kwaliteit van haar peperkoek. Pietermannetjes, Klopmannetjes en bijtjes waren tot ver over de landsgrenzen (Oost- en West-Indië) geliefd. Maar de 70.000 inwoners tellende provinciestad biedt meer dan koffie en koek.

De arbeidersstad, vanwege haar rode signatuur ook wel "Moskou aan de IJssel' genoemd, is met 580 rijksmonumenten binnen de gemeentegrenzen rijk aan cultureel erfgoed. Vooral het Bergkwartier is een aaneenschakeling van gerestaureerde historische panden. Vijfentwintig jaar geleden nam een groepje Deventers het initiatief om de vervallen en oudste wijk van de stad te redden van de ondergang. Het inmiddels welbekende bronzen schildje van de "Deventer Maatschappij tot Stadsherstel', dat op vele huizen prijkt, toont aan hoe het ideële clubje groeide uit tot een professionele restauratiemaatschappij: anno 1993 heeft de NV Bergkwartier 93 panden opgeknapt. De NV beperkt zich overigens al lang niet meer tot haar oorspronkelijke werkterrein. In 1992 werd de restauratie van de Latijnse school - waar Erasmus studeerde van 1478 tot 1484 - aan de Grote Kerkhof afgerond. Dit jaar nog neemt de NV Bergkwartier het oudste stenen huis van Nederland (Sandrasteeg 8) onder handen.

Toch is de Hanzestad geen ingedut openlucht-museum. Veel monumenten zijn opgedeeld in appartementen, sommigen zijn veranderd in bedrijfsruimten. Kleine winkeltjes en galerieën wisselen elkaar af. En de Brink, ontmoetingsplaats voor inwoner en bezoeker, ondergaat op het moment een ware metamorfose. Van een rommelig parkeerterrein wordt het omgetoverd tot "het mooiste plein van West-Europa", aldus een gemeente-ambtenaar.

Tot januari waren de tweehonderd parkeervakken hier continu bezet en reden auto's net zo lang rondjes totdat er een plekje vrijkwam. De plaatselijke middenstand heeft zich, na aanvankelijk verzet tegen het autovrij maken van de Brink, inmiddels verzoend met de herinrichting. Het plein wordt opnieuw bestraat met steenrode klinkers, en op last van de gemeente zullen alle terraseigenaren de plastic stoelen vervangen door rotan exemplaren. Terwijl de ene kant van de Brink nog vol ligt met grote zandhopen, diepe kuilen en houten loopplanken, puilt de andere kant al uit van de zonaanbidders. Op 4 september wordt het plein opnieuw in gebruik genomen. Met een afscheidsconcert van claxonnerende auto's.

Koggedagen:

Op vier zaterdagen (17 en 24 juli, en 7 en 14 augustus) vinden de Deventer Koggedagen plaats. Is het op 17 juli vooral straattheater - met voorstellingen van de Gebroeders Flint, Mr Horse and Bomboo Theatre uit Engeland en het acrobatenduo Fred en Fred Star - de zaterdag daarop staat volledig in het teken van muziek. Er zijn optredens van Krupitskiye Musiki, een 30-man tellende muziek- en dansgroep uit Wit-Rusland, en van het straatsymfonie-orkest Ricciotti. 's Avonds is er Afrikaanse muziek van Tsu Tsu Blema. De Koggedag van zaterdag 7 augustus biedt zowel muziek als theater: een drakenparade "Yumekojo', het 36ste Ruth Concertorgel (een 12 ton wegend muzikaal zwaargewicht) en honky tonkmuziek van Hillybilly Boogiemen. Op 14 augustus is Deventer een speelparadijs voor kinderen met een parade van vijftig clowns en kindertheater op de Brink. Inl 05700-16200.

Boekenmarkt

Op zondag 1 augustus wordt in Deventer voor de vijfde keer de grootste boekenmarkt van Nederland gehouden. Aan de oever van de IJssel en in de binnenstad verzamelen zich dan tweehonderd boekhandelaren en antiquaren voor een markt van vier kilometer lengte. De boekenmarkt duurt van 11-18u. Inl 05700-16200.