Rapport: technische studie kan niet in 4 jaar

DEN HAAG, 15 JULI. De kwaliteit van de Nederlandse ingenieursopleiding doet gemiddeld niet onder voor die in de omringende landen, maar de formele studieduur van vier jaar is een illusie. In feite is de Nederlandse opleiding gewoon een vijfjarige, maar dan met een vierjarig rooster. De Nederlandse ingenieurs zijn internationaal gezien sterk in hun specialisatie maar relatief zwak in hun ontwikkeling in de breedte van het ingenieursvak.

Dit zijn de belangrijkste conclusies van een internationaal vergelijkend onderzoek dat is uitgevoerd door het gezaghebbende Accreditation Bureau for Engineering and Technology (ABET) uit de VS, in samenwerking met het Centrum voor Studies van het Hoger Onderwijsbeleid van de Universiteit Twente. In dit onderzoek hebben teams van internationale deskundigen de opleidingen chemische technologie aan de Universiteit Twente, civiele techniek aan de Technische Universiteit Delft en werktuigbouwkunde van de Technische Universiteit Eindhoven vergeleken met opleidingen in België, Frankrijk, Zwitserland en Duitsland. De studies werden beoordeeld op vijf aspecten: toelatings- en selectieprocedures, de balans tussen theoretische en toegepaste vakken, diepgang en breedte, integratie en synthese en de kwaliteit van de afgestudeerden. Vergelijkingen tussen Nederlandse opleidingen onderling zijn niet gemaakt.

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van onderwijs. Staatssecretaris Cohen (hoger onderwijs) zei vanmorgen in een reactie tevreden te zijn dat de kwaliteit van de Nederlandse opleidingen hoog is bevonden, na “de hardnekkige stroom van sombere verhalen” over die kwaliteit in de laatste jaren. Hij noemde de opmerkingen over de te hoge studielast van de formeel vierjarige opleidingen belangwekkend. Met Prinsjesdag zal het kabinet zijn standpunt bekendmaken over een mogelijke verlenging van de formele studieduur van technische studies. Van de door het ABET onderzochte studierichtingen voltooit minder dan één procent van de studenten de studie binnen vier jaar. De studielast is vergelijkbaar met vijfjarige studies in het buitenland.

In december vorig jaar en in april van dit jaar luidden respectievelijk de Adviesraad voor Wetenschap en Technologie (AWT) en de Raad van Centrale Ondernemingsorganisaties (RCO) de noodklok over de kwaliteit van de Nederlandse ingenieurs, met onderzoeken gebaseerd op interviews met Nederlandse ondernemers. Uit die onderzoeken kwamen ernstige klachten naar voren over het gebrekkige vermogen tot integratie van verschillende disciplines dat de Nederlandse ingenieur zou hebben. Beide organisaties pleitten daarom voor verlenging van de studieduur.