Luchtsteun

TERWIJL DE BEMIDDELAAR namens de Verenigde Naties, de Noor Stoltenberg, in arren moede hardop denkt over de mogelijkheid om alle blauwhelmen maar uit Bosnië weg te halen, maakt de NAVO zich op om het Somalië-model in de ongelukkige voormalige Joegoslavische republiek te introduceren.

Stoltenberg, kortgeleden aangetreden, constateert dat bij gebrek aan middelen en als gevolg van sabotage door de verschillende gewapende bendes de VN hun humanitaire taken niet meer kunnen uitvoeren. De NAVO van haar kant heeft de luchtsteun voor de blauwhelmen in voorbereiding waarom de Veiligheidsraad in een eerdere resolutie met zoveel woorden had gevraagd.

Waarom het Somalië-model? In dat verscheurde land proberen VN-eenheden met man en macht de militie te ontwapenen die het rechtstreeks op het leven van de vredessoldaten heeft gemunt. Een volwassen stadsguerrilla tegen de blauwhelmen is het gevolg. De hulpverlening aan de bevolking waarom het is begonnen, komt tot stilstand.

In de eenvoudige voorstelling van zaken met betrekking tot Bosnië zouden blauwhelmen verblijven in de voor de moslimbevolking aangewezen "veilige plaatsen'. Het uitgangspunt was dat hun aanwezigheid voldoende moest zijn om aanvallers op afstand te houden. Werden de blauwhelmen toch belaagd dan kwam de luchtmacht te hulp.

MAAR SINDS DE betrokken resolutie werd aangenomen, is er het een en ander veranderd. Niet alleen wordt de moslimbevolking van Centraal-Bosnië inmiddels ook door de Kroaten belaagd, hele streken zijn volledig gesoleerd geraakt - wat Stoltenberg tot zijn uitlatingen verleidde. Blauwhelmen zullen dus niet alleen veilige plaatsen moeten beschermen, zij zullen zich er in bepaalde gevallen nog toegang toe moeten verschaffen en zij zullen vervolgens de verbindingslijnen moeten openhouden, al was het maar om zelf te overleven. In plaats van een puur defensieve opstelling zullen zij ook offensieve operaties moeten uitvoeren, wil het plan enige kans van slagen hebben.

De voor een dergelijke strategie benodigde strijdkrachten ontbreken evenwel. De toegezegde versterkingen voldoen absoluut niet aan de behoefte. Het aanbod van moslim-landen om vele duizenden militairen te leveren heeft de Westerse landen met troepen ter plaatse alleen maar in verlegenheid gebracht. Het inzetten van de luchtmacht onder dergelijke omstandigheden kan er slechts toe leiden dat de blauwhelmen, zoals in Mogadishu, rechtstreeks in de gevechten worden betrokken zonder dat de bestaande impasse wordt doorbroken.

Het is allemaal te laat en te weinig.