Israel kan niet zwijgen over Jemenieten

TEL AVIV, 15 JULI. “Op de vleugels van de adelaar” zoals in de joodse geschriften is voorspeld, zijn de afgelopen twaalf maanden 250 Jemenitische joden naar Israel geëmigreerd. Dit had nog lang geheim moeten blijven om tegen zo'n 1.000 in Jemen achtergebleven joden niet in gevaar te brengen. Het bewaren van geheimen in Israel is echter net zo'n moeilijke zaak als het tegenhouden van de wind. Hevige ruzies onder de verschillende fracties van de harediem, de God-vrezende ultra-orthodoxen, hebben de militaire censuur overweldigd. De Ashkenazische harediem konden het niet hebben dat de opvoeding van de kinderen van de nieuwe, zeer vrome immigranten, in handen viel van Shas, de mee-regerende sefardische ultra-orthodoxe partij.

Deze discussie werd in verdekte termen, maar toch steeds openlijker in de kranten van beide bewegingen gevoerd totdat de militaire censuur ermee instemde dat geschreven kon worden dat het “om joden uit een in nood verkerend land ging”. Toen gisteren met dezelfde tekst foto's van de nieuwe immigranten in de Israelische pers verschenen konden alleen blinden niet zien dat het om Jemenitische joden ging. In hun traditionele klederdracht en de mannen met peijes (haarkrullen die om religieuze redenen niet mogen worden geschoren of geknipt) was het kristalhelder dat de alyah, immigratie, uit Jemen na een onderbreking van 45 jaar weer op gang was gekomen.

De Jemenitische joden vergapen zich, zoals eerder de Ethiopische joden, aan de Israelische werkelijkheid. Nu al zeggen sommigen van hen diep teleurgesteld te zijn over de niet-religieuze levenswijze van veel Israeliërs. Zij droomden in de afgelopen dorpen in Jemen van een theocratische joodse staat, zoals het in de boeken staat. Ze kunnen zich niet voorstellen dat de wegen op de joodse rustdag, de sabbat, stampvol zijn met auto's en dat er in Israel prostituées zijn.

Rabbijnen zijn opgewonden over de enorme tenach (bijbel)-kennis waarover de Jemenitische jongetjes beschikken. Ze munten vooral uit in kennis van commentaren van Rashi (een beroemde Franse Talmud geleerde uit de middeleeuwen) op het oude testament.

De cultuurschok en ook de levensomstandigheden in de opvangcentra zijn voor enkelingen zo moeilijk dat ze gisteren tegenover Uri Gordon, van het Joods Agentschap, kenbaar maakten naar Jemen te willen terugkeren. Een Jemeniet kocht zelfs onlangs een vliegticket om naar zijn vroegere vaderland terug te keren maar werd op het vliegveld om technische redenen - zijn vrouw had zich tot de rechter gewend - tegengehouden. Een andere Jemenitische immigrant die met twee vrouwen en acht kinderen naar Israel kwam, vroeg Gordon gisteren om twee woningen omdat zijn vrouwen niet met elkaar kunnen opschieten.

Uit de verhalen van deze immigranten blijkt dat ze het in Jemen aanzienlijk beter hadden dan in de Israelische media werd voorgespiegeld. Ze vertellen dat ze grote woningen hadden, vaak een auto en in harmonie met de Jemenitische bevolking leefden. Zo spraken zij berichten tegen dat de moslims joodse meisjes schaakten en tot huwelijken dwongen. Wel traden joodse meisjes wel uit eigen wil, buiten medeweten van de familie met een Jemeniet in het huwelijk.

Vandaag komt weer een groepje Jemenitische joden via een Europees tussenstation in Israel aan. Er zijn volgens de Israelische pers al tekenen uit Jemen dat het media-circus rond hun komst wel eens tot het sluiten van de Jemenitische grenzen voor de joden zou kunnen leiden. Sommige anti-zionistische organisaties van Harediem zijn daar niet rouwig om. Israel is voor hen een afwijking van de joodse religie - gesticht voor de komst van de Messias - en daarom geen plaats voor de vrome Jemenitische joden.