"Derde weg' Japanse Nieuwe Partij

OYAMA, 14 JULI. De vorig jaar opgerichte partij van de jong ogende Morihiro Hosokawa (55), die kort geleden bij de gemeenteraadsverkiezingen van Tokio als winnaar uit de bus kwam, zal na de landelijke verkiezingen van komende zondag geen coalitie aangaan met de Liberaal-Democratische Partij (LDP) in Japan.

Dat zei lijsttrekker Hosokawa gisteren op een persconferentie in Oyama, een voorstad van Tokio, ten overstaan van zowel buitenlandse als Japanse journalisten.

Hosokawa: “Wij willen buiten de nieuwe regering blijven totdat we bij volgende verkiezingen genoeg zetels hebben vergaard dat we de kern zullen uitmaken van een regering.” Zijn partij, de Nieuwe Partij van Japan (JNP), zal volgens politieke analisten na zondag de formatiesleutel in handen krijgen indien zij de tweede partij van Japan zou worden, na de LDP. De LDP zal naar veler verwachting weliswaar de meerderheid verliezen, maar veruit de grootste partij blijven. Maar Hosokawa sloot een coalitie met de LDP uit, omdat de LDP geen politieke hervormingen wil, en dat is volgens hem het allereerste en belangrijkste wat in Japan zo snel mogelijk moet gebeuren.

Hij zei te beseffen dat de LDP in de afgelopen 38 jaar voor Japan goede dingen tot stand heeft gebracht, maar hij hield de LDP verantwoordelijk voor de nauwe banden tussen regering, bureaucraten en industrie. Een verandering in de top van de LDP meteen na de verkiezingen is voor hem geen reden alsnog een coalitie aan te gaan, omdat zo'n verandering de LDP zelf niet zou wijzigen. “Zo'n coalitie zal nooit gebeuren.”

Zijn partij kiest voor “de derde weg”, zei hij, kiest voor “stabiliteit op het gebied van defensie en buitenlandse politiek en kiest voor verandering als het gaat om politieke hervormingen”. Welke regering er straks ook komt, van welke samenstelling dan ook, zijn partij zou de hoogste eisen stellen aan zo'n regering en alleen dat kabinet steunen dat aan deze eisen tegemoetkomt. “Zo niet, dan geen steun”, aldus de oud-journalist, voormalig onderminister van financiën, oud-gouverneur en oud-LDP'er, en tegenwoordig behalve politicus en lijsttrekker, gasthoogleraar aan de Tokai Universiteit in Tokio. Hij heeft drie boeken op zijn naam staan - non-fictie.

Hij hield het voor mogelijk dat de LDP na de verkiezingen waarbij zij een nederlaag zal lijden volledig uit elkaar valt. De nieuwe partij van oud-minister van financiën Tsutomu Hata cum suis verweet hij hun LDP-verleden niet helemaal te hebben afgeschud. Hosokawa's partij neemt ook afstand van een mogelijke regeringscoalitie tussen Hata en de oude oppositiepartijen, waaronder de socialisten.

Hij zei het oneens te zijn met de standpunten van Ichiro Ozawa, de sterke man achter Hata en eens beschermeling van de gevallen de facto leider van de LDP, Shin Kanemaru, standpunten op het gebied van de internationale bijdrage van Japan, de grondwet en de decentralisatie. Volgens Hosokawa moet Japan “trots” zijn op de grondwet, inclusief artikel 9 dat Japan verbiedt een leger te hebben en internationale conflicten ooit met geweld te beslechten. Japan mag ook nooit een atoommacht worden, aldus Hosokawa.

Op de vraag van een Japanse journalist wat hij vond van Hata's uitspraak over de Tweede Wereldoorlog, zei Hosokawa: “Willy Brandt knielde in Warschau voor het oorlogsmonument en bood zijn verontschuldigingen aan voor wat zijn land had misdaan, iets soortgelijks zal Japan ook moeten doen. Vorige premiers hebben allemaal gezegd dat de oorlog moet worden beoordeeld door historici van toekomstige generaties. Maar de topleiders van dit land moeten zich tegenover de wereld verontschuldigen.”