Bonte verzameling bedrijven in verzet tegen kartelverbod

ROTTERDAM, 14 JULI. Achter de bijna vijftig aanvragers van een ontheffing op het kartelverbod schuilt een bonte verzameling bedrijven en sectoren die om zeer verschillende redenen denken in aanmerking te komen voor een ontheffing. Onder de indieners van een ontheffingsverzoek bevinden zich onder meer dagbladuitgevers, cargadoors, stuwadoors, credit-cardorganisaties, verzekeraars en producenten van kerkkaarsen.

Als het aan de Vereniging De Nederlandse Dagbladpers (NDP) ligt, zal het in Nederland nooit zo ver komen als in Engeland. Daar is deze week tussen de tabloids The Sun en de Daily Mirror een keiharde prijsoorlog uitgebroken.

De NDP is een van de bedrijven en branche-organisaties die voor 1 juli bij Economische Zaken (EZ) een ontheffingsverzoek hebben ingediend voor bestaande prijsafspraken. Tot EZ tegen het einde van het jaar een beslissing neemt over deze verzoeken, blijven ze van kracht.

“Dagbladen moeten op inhoud concurreren en niet op prijs”, zegt mr. J.W.D. Gast, algemeen secretaris van de NDP. Krantenuitgevers hebben afspraken gemaakt over gezamelijke advertentie- en abonnementsprijsverhogingen, cadeautjes voor nieuwe abonnees en proefabonnementen tegen een gereduceerd tarief.

Volgens de NDP beschermt deze regeling de zwakkere dagbladen met een oplage onder de 50.000 stuks. “De overheid heeft begin jaren zeventig zelf op zo'n regeling aangedrongen om de pluriformiteit van de Nederlandse pers te waarborgen”, aldus Gast. De prijs van losse nummers is overigens wel vrij. Maar omdat abonnementen voor de uitgevers belangrijker zijn dan de losse verkoop kunnen ze de prijs van de losse nummers niet te vaak en te veel verlagen. Voor trouwe lezers zou dat een reden zijn om hun abonnement op te zeggen omdat hun lijfblad in de kiosk goedkoper is. Prijsacties zijn altijd van tijdelijke aard.

Behalve de binnenvaartschippers (Vereniging Tourbeurt Noord-Zuid) hebben ook andere organisaties uit de transportsector om een ontheffing gevraagd. Zo heeft de Vereniging van Rotterdamse Cargadoors samen met de Amsterdamse Scheepvaartvereniging Noord en de Vereniging van Rotterdamse Stuwadoorsbedrijven verzocht om niet onder het prijskartelverbod te vallen.

Cargadoors (tussenpersonen in de haven) en stuwadoors (op- en overslag) vinden dat hun prijsafspraken duidelijkheid scheppen voor verladers, ontvangers en vervoerders. “Bedrijven weten hoeveel het overslaan van hun goederen hier kost en hoeven niet afzonderlijk te onderhandelen met stuwadoors en cargadoors”, zegt G.P. Wagenmakers, adjunct-secretaris van Scheepvaartvereniging Noord. “Zodoende kan een onderneming voor een bepaalde haven kiezen daar rekening mee houden bij het bepalen van de kostprijs van produkten die worden geëxporteerd. Verrassingen zijn uitgesloten.” Volgens Wagenmakers werken andere Europese havens ook met dit soort (prijs)afspraken. “De concurrentie tussen de Europese havens onderling zorgt ervoor dat de prijzen niet te hoog kunnen worden.”

Van een geheel andere aard zijn de argumenten van de credit card-organisaties om onder het kartelverbod uit te komen. American Express, Eurocard, Diners Club en VSB willen dat de zogenaamde non-discriminatiebepalingen in de contracten met middenstanders die plastic geld accepteren, gehandhaafd blijven. Volgens deze bepalingen mogen de winkeliers of restauranthouders geen hogere prijzen vragen wanneer een klant met een credit card betaalt. Winkeliers willen die mogelijkheid juist wèl hebben, omdat ze tussen de 3,5 en 7 procent commissie moeten betalen over de omzet met credit cards. De vier credit card-bedrijven voeren aan dat deze commissie bij de bedrijfskosten hoort. “Een klant die met de auto komt en gebruik maakt van een parkeerplaats van het bedrijf in kwestie hoeft toch ook niet meer te betalen dan andere klanten die dat niet doen”, zegt A. van Essen van American Express.