Italië in botsing met VS over Somalië

ROME, 13 JULI. Italië is openlijk in aanvaring gekomen met de Verenigde Staten en de Verenigde Naties over het optreden van de VN-troepenmacht in Somalië, die in Italiaanse ogen teveel de nadruk legt op gewelddadig optreden.

Minister van defensie Fabio Fabbri stelde gisteren voor de gevechten in Somalië op te schorten. “Als er geen koerswijziging komt, steven we af op een lange periode van oorlogsoperaties”, zei Fabbri op een persconferentie na overleg met premier Ciampi, minister van buitenlandse zaken Andreatta en de Italiaanse militaire staf. “Een keuze van deze aard, met zeer grote risico's, zelfs de zekerheid van menselijke verliezen, wordt niet gedeeld door de publieke opinie en evenmin door het parlement van ons land.”

Van hun kant verwijten woordvoerders van de Verenigde Naties Rome dat de Italiaanse troepen in Somalië hun eigen weg gaan en dat hun optreden soms haaks staat op dat van de eenheden uit andere landen in Somalië.

Italiaanse woordvoerders hebben de afgelopen dagen vaak gezegd dat de mogelijkheden voor dialoog in Somalië onvoldoende zijn onderzocht. “Wij willen vermindering van de spanning, opschorting van de gevechtsoperaties, hervatting van de dialoog en een uitnodiging (aan de bendes) om zich te ontwapenen”, zei Fabbri gisteren.

In Rome wordt de slogan shoot to feed nauwelijks onderschreven. Italië heeft deelgenomen aan de VN-troepenmacht “om vredesacties en humanitaire hulp uit te voeren zoals gedefinieerd door een resolutie van de VN”, zei Fabbri. Hij pleit ervoor de doelstellingen van de missie opnieuw te bekijken.

VN-secretaris Boutros-Ghali heeft via zijn woordvoerder felle kritiek geleverd op Italië. “Het is onaanvaardbaar (...) dat een lidstaat orders geeft aan zijn nationale contingent, net zoals het onaanvaardbaar is dat nationale contingenten instructies vragen aan hun respectievelijke hoofdsteden”, zei woordvoerder Joe Sills gisteren.

Het Italiaanse voorstel om de gevechtsoperaties op te schorten, wees Sills impliciet af. “Het staat de Italiaanse regering vrij om alle opschortingen te vragen die zij wil, maar het mandaat in Somalië komt van de Veiligheidsraad”, zei hij.

Italië heeft bij herhaling verzocht om een grotere rol in het militaire commando van de VN-troepenmacht in Somalië. Argument daarbij is dat de Italianen als voormalige koloniale mogendheid de situatie ter plekke goed kennen, en dat zij beter in staat zouden zijn de resterende openingen voor dialoog te onderzoeken. Dit verzoek is extra sterk naar voren gebracht na de dood van de drie Italiaanse militairen bij een hinderlaag die troepen van generaal Mohamed Farah mAideed op 2 juli in Mogadishu hadden gelegd.

Binnen de VN lijkt daarvoor weinig animo te bestaan, ook al omdat niet iedereen even gelukkig is met het optreden van de Italiaanse eenheden. Officieren uit andere landen in de VN-troepenmacht hebben tegen Amerikaanse journalisten gezegd dat de Italiaanse troepen regelmatig iets doen zonder daarover het opperbevel van de VN-troepenmacht te informeren. Dat zou ook zijn gebeurd bij de actie op 2 juli. De Italiaanse bevelhebber, generaal Bruno Loi, laat volgens deze bronnen vaak verstek gaan bij overleg. Bovendien wordt de Italianen verweten dat zij proberen te onderhandelen met de aanhangers van krijgsheer Aideed terwijl de rest van de VN-troepenmacht de jacht op hem heeft geopend.

Minister Fabbri heeft onderstreept dat de kritiek van Rome niet betekent dat Italië zijn banden met de Verenigde Staten wil herzien. Maar het is hoogst ongebruikelijk dat Rome, dat jarenlang een volgzame houding heeft ingenomen in de buitenlandse politiek, zich zo openlijk tegen de lijn van Washington keert. Het verzet van Italiaanse zijde is vooral ingegeven door de angst betrokken te raken bij een slepend conflict dat een groot aantal dodelijke slachtoffers zal veroorzaken.