Topambtenaar gearresteerd; Directeur liet mafia theater in brand steken

ROME, 9 JULI. De man die jarenlang het Italiaanse cultuurbeleid heeft bepaald, directeur-generaal Francesco Sisinni van het ministerie, is gisteren gearresteerd op verdenking van fraude, oplichting van de staat en machtsmisbruik. Zijn arrestatie past binnen het onderzoek naar corruptie op het ministerie.

In een ander justitieel onderzoek is de voormalige directeur van de opera in de Zuiditaliaanse stad Bari gearresteerd, Ferdinando Pinto. Hij wordt ervan verdacht samen met de mafia de brand te hebben georganiseerd die het negentig jaar oude Petruzzelli-theater, een van de mooiste operagebouwen van Italië, twee jaar geleden heeft verwoest.

De arrestatie van Sisinni is als een bom ingeslagen omdat deze kleine man met een ringbaardje sinds de jaren zeventig de touwtjes in handen had op het ministerie van cultuur. De elkaar snel opvolgende ministers zagen hun post vooral als een springplank naar iets beters en lieten Sisinni meestal de vrije hand. Hieraan is een einde gekomen met het aantreden vorig jaar van minister Alberto Ronchey, maar nog steeds zijn de kamers van Sisinni mooier ingericht dan die van de minister.

De 59-jarige Sisinni wordt ervan verdacht 28 miljard lire aan openbare fondsen, ongeveer 37 miljoen gulden, langs illegale weg te hebben gesluisd naar een restauratieproject waarbij een vriend van hem was betrokken. Een deel van dit geld was afkomstig van de Europese Gemeenschap.

Het ging om de restauratie van het Castello del Principe, een bescheiden kasteel met uitzicht op zee in de buurt van de Zuiditaliaanse stad Cosenza. Het gebouw heeft nauwelijks historische waarde en staat niet op de monumentenlijst, maar langs allerlei omwegen wist Sisinni er toch voor te zorgen dat de restauratie en de omvorming van het gebouw in een congrescentrum door de overheid is betaald.

De technische leiding over dit project was in handen van een vriend van Sisinni, de 35-jarige architect Maurizio Misasi. Dit is de zoon van de christen-democraat Riccardo Misasi, een die de machtigste politici in Calabrië. Tegen Riccardo Misasi loopt een onderzoek op verdenking van banden met de mafia. Zijn zoon Maurizio is gisteren wegens de restauratie gearresteerd, samen met de intendant voor culturele zaken van de regio Calabrië, Aldo Ceccarelli.

Zoals zo veel met staatsgeld gefinancierde openbare werken in het zuiden van Italië is de restauratie van het gebouw nooit voltooid. Het staat nog steeds in de steigers en de plannen voor een multifunctioneel congrescentrum liggen in een la.

De arrestatie van Sisinni vloeit voort uit een groot opgezet onderzoek naar smeergeld dat binnen het ministerie van cultuur is betaald voor restauratiewerkzaamheden. Ook worden er vraagtekens gezet bij de rechtmatigheid van bepaalde uitgaven. De justitie heeft in dit verband gevraagd de parlementaire onschendbaarheid van oud-minister Vincenza Bono Parrino op te heffen. Zij wordt ervan verdacht op een indirecte manier steekpenningen te hebben ontvangen in ruil voor contracten voor restauratiewerkzaamheden.

Een paar uur na Sisinni is gisteravond in Rome de 46-jarige Ferdinando Pinto gearresteerd, de man die van 1979 tot 1991 de leiding had over het Petruzzelli-theater in Bari. Onder zijn leiding werd dit operatheater in de jaren tachtig een van de belangrijkste van Italië, na de Scala in Milaan en San Carlo in Napels. Zelfs Luciano Pavarotti kwam er zingen.

Maar op 27 oktober 1991 brandde het gebouw, een van de grootste operahuizen van Europa, vrijwel volledig af. Alleen de muren staan nog overeind. Hoewel al meteen het vermoeden van brandstichting bestond, kwam het onderzoek maandenlang geen stap verder.

Een keerpunt kwam toen een spijtoptant van de plaatselijke mafia, Salvatore Annacondia, besloot te gaan praten. Hij heeft de justitie verteld dat Pinto de brand heeft georganiseerd in samenwerking met de mafia. Pinto's spectaculaire beleid had het theater een grote naam gegeven, maar de schuldenlast was zo hoog geworden dat Pinto geen uitweg meer zag. Volgens Annacondia was Pinto ook geld schuldig aan de mafia.

De brand, die volgens Annacondia was bedoeld om het gebouw te beschadigen en niet om het vrijwel te vernietigen, moest leiden tot een nieuwe geldstroom. De verzekering zou een deel van de schade dekken en de overheid zou het resterende deel van de herstelwerkzaamheden voor haar rekening nemen. In ruil voor een soepele opstelling over de schulden zou Pinto de mafia hebben gegarandeerd dat zij kon rekenen op zeker dertig procent van de werkzaamheden.

Naast Sisinni en Pinto is gisteren een derde prominente figuur in de Italiaanse culturele wereld gearresteerd: Adriano Aragozzini, de voormalige impresario achter het Festival van San Remo. Dit songfestival is het muzikale hoogtepunt van het jaar in Italië, en de slotavond staat bijna ieder jaar bovenaan de lijst van meest bekeken tv-programma's. Aragozzini geldt als een bekwaam en succesvol impresario, maar hij zou hebben geprobeerd met steekpenningen aan lokale politici in San Remo zich ervan te verzekeren dat hij het festival kon blijven leiden. In totaal zou Aragozzini daarvoor 870 miljoen lire aan smeergeld hebben betaald, ruim 1,1 miljoen gulden.