Realisme na euforie akkoord over handel

TOKIO, 8 JULI. Nog geen etmaal nadat Mickey Kantor, de Amerikaanse handelsgezant, in Tokio victorie kraaide over het gisteren gesloten akkoord over verlaging van importtarieven in industriële sectoren (“de grootste reductie van handelstarieven in de geschiedenis”), stonden de meeste landen vandaag weer met de voeten op de grond. Functionarissen in Tokio wezen erop dat in Genève in het kader van de GATT (Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel) nog fors moet worden onderhandeld. En bij deze slepende "Uruguay-ronde' zijn meer dan honderd landen betrokken.

Opvallend was vooral de terughoudende reactie van Frankrijk, dat algemeen als grootste dwarsligger wordt beschouwd. Het akkoord tussen Amerika, Japan, de Europese Gemeenschap en Canada is meer een “akkoord over methodologie” voor verdere discussie, en geen “definitief akkoord”, zei een hoge Franse regeringsfunctionaris cynisch , die zijn naam niet in de krant wilde hebben. De Franse minister van buitenlandse zaken, Juppé, ging niet verder dan te constateren dat “vooruitgang” is geboekt. Ook de Duitse minister van economische zaken, Rexrodt, erkende naderhand dat nog “harde noten” moeten worden gekraakt. Hij ging er niettemin toch vanuit dat voor half december volledige overeenstemming kan worden bereikt. De Duitse minister Waigel (financiën) toonde zich ook voorzichtig optimistisch. “Als de landen achter dit akkoord actief hun werk doen en Frankrijk het ook steunt, zoals het schijnt te doen, dan heb ik er meer vertrouwen in dan een jaar geleden, dat we eind dit jaar een GATT-akkoord hebben”, zo zei hij. Hij onderstreepte dat wat nu al is bereikt “veel verder” gaat dan vorig jaar in München.

Waarnemers wijzen er op dat het akkoord met zoveel mitsen en maren is omgeven, dat het vooral een politiek cosmetisch doel heeft, om de wereld te tonen dat de zeven leiders een doorbraak hebben bereikt. Maar velen twijfelen er vandaag aan of het handelsakkkoord het "vliegwiel' wordt voor de vastgelopen Uruguay-ronde.

Tenslotte ligt Frankrijk nog steeds dwars op het onderdeel landbouw, dat dan ook het grootste struikelblok is. Bovendien is gisteren geen akkoord gesloten over het onderdeel diensten, en is de mededeling dat er “vooruitgang” is geboekt volgens veel analisten in Tokio een praatje voor de vaak. En het akkoord zelf bevat zoveel voorwaarden, bij voorbeeld bij textiel, dat de kans op mislukking net zo groot is als die op succes. De echte onderhandelaars op al deze onderdelen reageerden “kalm” op de feestvreugde van gisteren, zo zei een waarnemer.

Maar de zeven wereldleiders hadden aan het woord “akkoord” al genoeg. “Dit is een opwindende dag voor de wereldhandel en goed nieuws voor de wereldeconomie”, zo vertolkte Europees commissaris Leon Brittan gisteren hun blijdschap. Maar alle deelnemers gaven toe dat er nog niets is besloten zolang niet over alles is beslist. Aanstaande maandag kan in Genéve in elk geval wel het handelsoverleg worden hervat.