Gebouw voldeed niet aan veiligheidsvoorschriften; Brand in serviceflat: 3 doden

MENALDUM, 8 JULI. Bij een brand in serviceflat Gralda State in het Friese dorp Menaldum bij Leeuwarden zijn vanmorgen vroeg drie bejaarde bewoonsters om het leven gekomen. Dit heeft een woordvoerder van de rijkspolitie Friesland meegedeeld. Er zijn geen gewonden gevallen.

Uit technisch onderzoek is naar voren gekomen dat een brandende afvalcontainer van de flat de oorzaak is van de brand. Hoe die vlam kon vatten wordt nader onderzocht. De politie sluit brandstichting niet uit. De container stond vlak naast de lage, houten dakbeschotting van de serviceflat, waardoor het vuur zich verspreidde naar het trappenhuis. Om half tien werd het sein "brand meester' gegegeven. De schade bedraagt ongeveer zeven à acht miljoen gulden. Volgens de brandweer kan het gebouw als verloren worden beschouwd.

De brand werd vanmorgen even voor vijf uur door een voorbijganger gemeld bij de politie. Er waren op het moment van de brand 56 bewoners in het complex met twee vleugels en drie verdiepingen aanwezig. Zij konden volgens de brandweer geen gebruik maken van de brandtrap door de hevige rookontwikkeling in de overdekte gangen. De meeste bewoners van de flats waren naar hun balkons aan de voorkant gevlucht. De brandweer en te hulp gesnelde buurtbewoners brachten hen met ladders in veiligheid. Een aantal mensen moest door de politie en brandweerlieden nog worden gewekt.

Aanvankelijk werd één dode geborgen en werden drie mensen vermist, van wie één bij familie bleek te logeren. Het gebouw voldeed volgens de brandweer niet aan de veiligheidsvoorschriften. Rookmelders ontbraken. In oktober zou het pand, dat stamt uit 1970, voor 3,5 miljoen gulden worden gerenoveerd waarbij tevens brandwerende voorzieningen zouden worden aangebracht.

De gemeente Menaldumadeel heeft een noodfonds ingesteld voor de bewoners van Gralda State. Voor hen is vervangende woonruimte gevonden in verzorgingstehuizen in de omgeving en bij familie. De dakloze bewoners werden vanmorgen opgevangen in een nabijgelegen dienstencentrum waar maatschappelijk werkers en een arts aanwezig waren.

Pag 2: Over balkons naar buiten

De 90-jarige U. Bruinsma schuifelt binnen in het dienstencentrum in Menaldum waar de overlevenden van de brand worden opgevangen door een arts en maatschappelijk werkers. Nog geen honderd meter verder walmt de rook nog uit zijn oude huis, de serviceflat Gralda State. “Ik moet even bewegen”, zegt hij. “De schrik zit me nog in de benen.” Toen hij vanmorgen wakker werd, stond zijn kamer op de derde verdieping al vol rook. Een brandweerman maande hem via de ladder naar beneden te klimmen. “Maar ik wilde eerst niet - zonder gebit en bril, zeker.” Hij zit voorover gebogen, de pet op, sloffen nog aan en een jas over de pyjama heengeslagen. “Een 90-jarige man over het balkon hijsen, dat is toch niks gedaan”, moppert hij. “Ze hadden een hijsbroek moeten gebruiken.”

Even verderop zit D. Speerstra-Norbruis (62) met haar man (70) van de schrik te bekomen. Ze hoorde vanmorgen even voor vijf uur een vreselijk geschreeuw. Eerst dacht ze nog dat een late feestganger in een sloot voor de flat was geraakt. Toen ze zag wat het was, is ze langs alle huizen gelopen en heeft op de ramen gebonst en geroepen dat er brand was. “Zeven bewoners heb ik in huis genomen. Ik heb ze er allemaal uit, dacht ik.”

“Vorige week hebben we het nog over brand gehad', vertelt A. Elsma-van Dijk (77). “Dat was toen we hoorden dat er rookmelders zouden komen. Nou daar zijn ze mooi te laat mee.” Toen mevrouw Elsma de balkondeur openzette en het vuur zag, wekte ze haar 84-jarige buurvrouw die ze aankleedde en in huis nam. “Ze wilde eerst de gang op, maar ik zei: nee, niet doen.” Een uur wachtten ze samen af tot ze naar het opvangcentrum konden. “Mijn geld en ziekenfondskaart heb ik gelukkig bij me”, zegt ze. “Maar mijn medicijnen niet.”