Cuba en VS opnieuw in de clinch over vluchtelingen

HAVANA, 8 JULI. Cuba en de Verenigde Staten geven elkaar de schuld van het geweld van de Cubaanse kustwacht tegen bootvluchtelingen, dat de afgelopen weken enige levens heeft geëist. De strubbelingen kunnen de betrekkingen tussen beide landen, die langzamerhand iets verbeterden, weer frustreren.

De VS hebben de afgelopen dagen herhaaldelijk geprotesteerd tegen het harde optreden van de Cubaanse kustwacht. Vorige week donderdag kwamen drie Cubanen om het leven en raakte een Amerikaanse kapitein gewond toen de kustwacht de motorsloep Midnight Express beschoot, die vluchtelingen oppikte in een Cubaans vissersdorp. De kapitein, die verklaard heeft dat Cubanen hem “zeer veel geld” hadden geboden voor de overtocht naar de VS, verblijft nog steeds in een ziekenhuis in de hoofdstad Havana. Eind juni hebben Cubaanse grenswachten volgens de VS ten minste vier zwemmers gedood, toen ze probeerden de Amerikaanse marinebasis in de Guantanamo Baai te bereiken.

De Cubaanse krant Juventud Rebelde (Opstandige Jeugd) noemde het optreden van de kustwacht gerechtvaardigd, gezien de aanvallen van Cubaanse ballingen uit de VS, die het afgelopen jaar onder meer een vijfsterrenhotel aan de Cubaanse kust vanaf zee hebben beschoten met machinegeweren. Cuba zegt bovendien dat de VS de verantwoordelijkheid dragen voor de vluchtpogingen, omdat de VS de “mensensmokkel” zouden aanmoedigen.

Een toenemend aantal Cubanen vlucht nu de economische crisis na de mislukking van de laatste suikeroogst dramatische vormen begint aan te nemen. Dit jaar hebben 192 Cubanen asiel gevraagd in Guantanamo, tegen 152 in heel vorig jaar. Ruim elfhonderd Cubanen bereikten op vlotten de kust van Florida. De kustwacht vermoedt dat vele Cubanen de overtocht niet overleven.

Volgens politieke waarnemers zal Castro ondanks de recente incidenten veel blijven doen om bij de VS in een goed blaadje te komen. De crisis, veroorzaakt door de sterke vermindering van Russische steun en een dertig jaar oud Amerikaans handelsembargo, noopt hem daartoe. Na jarenlang de Republikeinse regeringen te hebben beschuldigd van Yankee Imperialism noemde Castro de democraat Clinton a man of peace en zijn vrouw Hillary beautiful.

Intussen blijft het de vraag of Castro bereid is terwille van de internationale opinie ook zijn binnenlandse politiek, waaronder het gedrag van zijn kustwacht, aan te passen. “De binnenlandse politiek en buitenlandse betrekkingen van Cuba zijn bijna twee totaal verschillende dingen”, zegt de gepensioneerde admiraal Eugene Carroll, die jarenlang in Guantanamo was gelegerd. Terwijl Cubanen tunnels moeten graven en schuilkelders bouwen om zich te weer te stellen tegen een eventuele Amerikaanse invasie, is het Cubaanse beleid er volgens de admiraal op gericht een opening te forceren in het buitenlandse beleid.

Dit lukte Cuba gisteren op een bijeenkomst van de Carabische Gemeenschap (CARICOM), waarvan dertien landen deel uitmaken. De CARICOM keurde een overeenkomst goed die voorziet in samenwerking van haar leden met Cuba onder meer op het gebied van toerisme, landbouw en biotechnologie. De goedkeuring was uitgesteld sinds mei, omdat Cubaanse diplomaten bezwaren hadden tegen voorwaarden aangaande mensenrechten en democratisering. De CARICOM besloot gisteren ondanks Amerikaanse kritiek deze eisen in te trekken. (Reuter, AP, AFP)