Zelfstandigheid basisscholen in toekomst groter

DEN HAAG, 6 JULI. Basisscholen krijgen vanaf uiterlijk 1998 een vaste som geld voor hun bekostiging.

Dat is minister Ritzen (onderwijs) vanmorgen overeengekomen in het zogenoemde Schevenings beraad met vertegenwoordigers van de onderwijsorganisaties. De zogeheten lump-sum bekostiging houdt in dat scholen op basis van het aantal leerlingen een hoeveelheid geld krijgen, waarvan ze al hun kosten moeten betalen.

In het huidige bekostigingsstelsel van het basis- en voortgezet onderwijs krijgen de scholen een vast bedrag voor de materiële kosten. Voor de personeelskosten declareren de scholen achteraf bij het ministerie van onderwijs. Dat geschiedt volgens het zogeheten formatie-budgetsysteem, waarbij scholen op basis van het leerlingenaantal een hoeveelheid leerkrachten kunnen aanstellen.

Het lump sum-systeem biedt het schoolbestuur meer bewegingsvrijheid. Ze mogen met het geld doen wat ze willen. Het systeem geldt al in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Daarmee volgt deze overeenkomst de lijn van de PvdA-bewindslieden, Ritzen en Wallage, die steeds getracht hebben de autonomie van de scholen te vergroten en daarbij streven naar grotere scholen.

Het Schevenings beraad werd gevoerd na een brief over bestuurlijke vernieuwing in het onderwijs, die ex-staatssecretaris Wallage eind vorig jaar naar de onderwijsorganisaties en de Tweede Kamer stuurde. Het ministerie wil nog geen verdere uitspraken doen over de inhoud van de overeenkomst. Wel spreekt het van "richtinggevende uitspraken' over de kwaliteit van het onderwijs, debekostiging en de schaal, de arbeidsvoorwaarden, de zelfstandigheidvan de scholen, de relatie van scholen en de lokale overheid, en hetbestuur van de openbare school.

Met name de laatste punten hebben veel weerstand opgeroepen in het beraad. Tot gisteravond laat zouden Ritzen en de katholieke en protestants-christelijke organisaties het niet eens zijn geworden over de rol die de gemeente in het onderwijsbeleid moet spelen. Ritzen was daarbij voor een grotere vrijheid voor het bestuur van openbare scholen, los van de gemeente.

De algemene onderwijsbond ABOP is niet ontevreden met het gesloten akkoord, al wordt de exacte tekst van de overeenkomst pas morgen bekendgemaakt. De andere deelnemers wilden nog geen commentaar leveren. Overigens is de status van de overeenkomst niet geheel duidelijk. Volgens een woordvoerder van de ABOP hebben de vertegenwoordigers van de confessionele organisaties onderstreept dat zij slechts als vertegenwoordigers aanwezig waren, niet als onderhandelaars met een mandaat van hun achterban. Met andere woorden, zo stelt de woordvoerder van de ABOP: “Er is nog een heel circuit te gaan.”