Uitnodiging minister Israel voor PLO-adviseur; "Als iemand vrede wil en naar Tel Aviv wil komen, is hij welkom'

TEL AVIV, 6 JULI. Bassam Abu Sharif, de topadviseur van PLO-leider Yasser Arafat, is gisteravond door de Israelische minister van milieuzaken, Jossi Sarid, uitgenodigd om een bezoek aan Tel Aviv te brengen. Abu Sharif kreeg zijn uitnodiging tijdens een rechtstreeks telefonisch vraaggesprek in een van de populairste televisieprogramma's.

“Wij zijn bekaf van de oorlogen en het bloedvergieten en daarom zijn we bereid vrede met Israel te sluiten. Ik ben persoonlijk bereid vrijdag naar Israel te vliegen”, zei Abu Sharif in Tunis. Opgewonden riep de bekende commentator Tommi Lapid dat Abu Sharif de zaak voor de gek hield. Hadden gisteren niet twee van zijn vrienden een joodse vrouw in Jeruzalem neergestoken? In het zich daarop ontwikkelende tumult in de studio kwam Sarid woedend tussenbeide en richtte hij zijn uitnodiging aan de PLO'er. “Ik ben weliswaar niet de premier, maar het is een goed idee. Als iemand vrede wil en bereid is naar Tel Aviv te komen is hij welkom, baruch haba (gezegend zij de komende).” Abu Sharif vroeg Sarid vriendelijk waar hij een visum voor Israel kon krijgen.

Aangezien er geen tekenen zijn dat premier Yitzhak Rabin achter de uitnodiging van Sarid staat, zal er in de praktijk voorlopig wel niet veel van terecht komen. Deze episode is echter wel kenmerkend voor de snelheid waarmee men in regeringskringen begint in te zien dat een doorbraak in het Israelisch-Palestijns vredesoverleg uitsluitend mogelijk is indien Israel de PLO als de wettige vertegenwoordiger van het Palestijnse volk erkent en met deze Palestijnse organisatie rechtstreeks vredesoverleg voert.

Deze ontwikkeling heeft te maken met de angst van ministers van de linkse Merets-partij en vier socialististische bewindslieden dat de huidige vredeskans, na tien vruchteloze gespreksronden in Washington, wordt gemist. Dat gevoel kwam vanmorgen tot uitdrukking in een artikel in het blad Ha'arets waarin de lezers de raad werd gegeven vrede maar te vergeten. Zonder de Arabische leiders als vredesengelen in het zonnetje te zetten schrijft Ha'arets dat het Rabin gemakkelijker valt te beslissen over financiële zaken dan over het delen van het land, dat wil zeggen het overdragen van de bezette gebieden aan de Palestijnen.

Tijdens de wekelijkse kabinetszitting verwierp Rabin zondag het pleidooi van zeker vijf ministers om rechtstreeks vredesoverleg met de PLO te voeren. De voorstanders van een vredesdialoog met de PLO geloven dat Arafat bereid is voor een dergelijke belangrijke Israelische concessie, die voor de Palestijnen historische betekenis heeft, in te stemmen met een tussenoplossing voor de bezette gebieden. Uzi Bar-Am, de minister van toerisme, spreekt zich vandaag in een vraaggesprek met Davar uit voor rechtstreeks vredesoverleg met de PLO en beschuldigt de vorige regeringen, van Golda Meir tot Rabin in 1976, ervan fundamenteel te hebben geblunderd door de PLO te boycotten.

Tijdens de regeringszitting van zondag schaarde minister van buitenlandse zaken Shimon Peres zich aan de zijde van Rabin in zijn afwijzing van de PLO als rechtstreekse vredespartner. Kort voor zijn vertrek naar Egypte, gisteren, had Peres een onderhoud met de ambassadeurs van de EG-landen. De aanwezige diplomaten begrepen volgens betrouwbare kringen dat Peres van oordeel is dat uitsluitend Arafat een akkoord dat concessies inhoudt van Palestijnse zijde kan tekenen. Volgens de krant Maariv zei Peres bij die gelegenheid dat overleg met de PLO mogelijk is als deze organisatie terreur de rug toekeert.

In de Israelische pers verschenen gisteren berichten dat Peres tijdens zijn bezoek aan Egypte een geheim onderhoud zou hebben met een PLO-kopstuk. Op doorreis naar Amman vertoefde Arafat gisteren enkele uren in de Egyptische hoofdstad. Vandaag wordt Peres in Alexandrië door president Hosni Mubarak ontvangen.

In tegenstelling tot de pessimistische stemming in de linkervleugel van de regering en in de pers over het verloop van het vredesproces blijft Peres optimistisch. In Kairo zei hij gisteren dat “we dichter bij een akkoord met de Palestijnen zijn dan velen denken”. Tijdens besprekingen met zijn Egyptische ambtgenoot, Amr Moussa, bleek dat Israel en Egypte van oordeel zijn dat het jongste informele Amerikaanse voorstel voor het organiseren van een interim-oplossing in de bezette gebieden een goede basis is om op door te borduren. De PLO heeft dit Amerikaanse document verworpen aangezien het voorbijgaat aan de kwestie-Jeruzalem en de soevereiniteit over de bezette gebieden. Rabin heeft dit document ook gekritiseerd, omdat het de Palestijnen in de gelegenheid stelt de kwestie-Jeruzalem tijdens de onderhandelingen over de definitieve oplossing aanhangig te maken.

Het vredesteam van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken komt spoedig naar het Midden-Oosten om te proberen de kloof tussen Israel en de Palestijnen te overbruggen. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, waarschuwde het afgelopen weekeinde dat president Clinton en hij wel andere dingen aan hun hoofd hebben als de partijen in het Midden-Oosten zelf geen vrede willen.