Na asbest-arrest Hoge Raad: Bond rekent op toename rechtszaken

ROTTERDAM, 6 JULI. Nabestaanden van werknemers die overleden zijn aan de gevolgen van het werken met asbest zullen vaker naar de rechter stappen om van de voormalige werkgever een schadevergoeding te eisen.

Dit is volgens de Stichting Asbestslachtoffers en de rechtskundige dienst van de vakcentrale FNV een van de consequenties van de uitspraak van de Hoge Raad in een rechtzaak van nabestaanden tegen Koninklijke Maatschappij De Schelde in Vlissingen.

De Hoge Raad deed eind juni uitspraak in de zaak die - met hulp van de rechtkundige dienst van de FNV - was aangespannen door de nabestaanden van een ex-werknemer van De Schelde die in 1989 overleed aan de gevolgen van mesothelioom. Dat is een vorm van longkanker die onder meer wordt veroorzaakt door het inademen van asbestkristallen. De werknemer was van 1949 tot 1967 in dienst bij het bedrijf.

Door de uitspraak van de Hoge Raad komt de bewijslast bij de werkgever te liggen, aldus mr. E. van der Molen, adjunct-hoofd van de Rechtskundige Dienst FNV. Volgens hem is het arrest belangrijk omdat de bewijslast - ook als het gaat om een ziekte die destijds onbekend was - bij de werkgever ligt en omdat de Hoge Raad heeft bepaald dat het er niet toe doet wanneer het slachtoffer precies de ziekte heeft opgelopen.

De Hoge Raad heeft de zaak voor verdere behandeling terugverwezen naar het gerechtshof in Den Haag. Daar kan de scheepswerf onder de aansprakelijkheid uitkomen door twee dingen te bewijzen. Ten eerste dat de werf destijds voldoende maatregelen heeft genomen om zo veilig mogelijk met het isolatiemateriaal asbest te werken. En ten tweede dat die maatregelen niet hadden kunnen voorkomen dat de werknemer mesothelioom, een ziekte die zich pas twintig tot dertig jaar later openbaart, zou oplopen.

Volgens de Stichting Asbestslachtoffers overlijden in Nederland jaarlijks tussen de vier- en zeshonderd mensen aan mesothelioom. In een aantal gevallen treffen de slachtoffers of nabestaanden een schikking met de werkgever. “Twee Nederlandse bedrijven betalen de weduwe tot haar dood het loon van de overleden man uit”, aldus L. Widdershoven van de stichting. “In dertig tot veertig gevallen is een smartegeld variërend van 25.000 tot 40.000 gulden uitgekeerd.” De FNV verwacht dat de komende twintig jaar tussen tien- en twintigduizend mensen zullen overlijden aan de gevolgen van bloodstelling aan asbest.

Mr. T.L. van de Poel, woordvoerder van De Schelde, noemt de uitspraak van de Hoge Raad “navrant”. “De Schelde was een van de eerste bedrijven die zich bezig hielden met de risico's van asbest. Verder heeft de Hoge Raad geen uitspraak gedaan over de feiten, maar over de rechtsgang”, aldus Van de Poel.