Akkoord chronisch zieken; Kabinet wendt crisis af met regeling WAO

DEN HAAG, 6 juli. Het kabinet is tegemoetgekomen aan de wens van de Eerste Kamer een regeling te maken voor chronisch zieken bij de nieuwe WAO-wet. Met deze toezegging heeft staatssecretaris J. Wallage (sociale zaken) vanmiddag in de senaat de dreiging van een kabinetscrisis afgewend. Het Verbond van Verzekeraars zal een waarborgfonds oprichten en het kabinet zal alle verzekeraars en pensioenfondsen wettelijk verplichten de tekorten van het fonds voor mensen met een hoog risico aan te vullen.

Het Eerste-Kamerlid Van de Zandschulp (PvdA) constateerde dat de kwestie van de chronisch zieken “op dit moment bevredigend wordt geregeld”.

De wettelijke regeling kost de overheid geen cent, onderstreepte Wallage, en geldt alleen voor chronisch zieken die zich voor 1 oktober van dit jaar voor een verzekering via het waarborgfonds melden. Daarna moet de verzekeringsmarkt het definitief van de overheid overnemen, aldus de staatssecretaris. Hij verwacht dat verzekeraars hun collectieve verzekeringen in de toekomst zodanig zullen inkleden dat ook chronisch zieken die zich nog op de arbeidsmarkt aanbieden en niet onder een CAO-regeling vallen, daarvoor in aanmerking komen. Dat er dan nog individuele werknemers buiten de boot kunnen vallen, is volgens Wallage niet helemaal uit te sluiten. “Die garantie kan ik niet en wil ik ook niet geven.” Volgens schattingen van de Verzekeringskamer komen 17.000 chronisch zieke werknemers op dit moment in aanmerking voor een verzekering via het waarborgfonds; de nieuwe groep die zich aandient wordt op 1.000 per jaar geschat.

De Eerste Kamer vergaderde vanmiddag verder over de nieuwe wetgeving voor de WAO, maar duidelijk was wel dat de regeringsfracties van CDA en PvdA nu met de voorstellen instemmen. De oppositie was en bleef tegen.

Het departement van sociale zaken heeft tot ongeveer drie uur de afgelopen nacht met de verzekeraars onderhandeld. Van belang daarbij, aldus Wallage, was dat hij en minister De Vries een duidelijke markering wensten aan te brengen waar de overheidsverantwoordelijkheid ophoudt en waar de markt zijn taak hoort op te vatten. Hij wees erop dat deze kwestie zich in de toekomst, bij een verdergaande versobering van de sociale zekerheid vaker zal voordoen. Daarom was het van belang dat verzekeraars nu zouden laten zien dat ze “zelfstandig dit maatschappelijk proces aankunnen”.

Wallage wees erop dat kabinet en Kamer het eens zijn over een “soberder regeling” van de WAO maar dat het kabinet er niet voor voelt om in te grijpen in de “spelregels op de markt”.

Pag 3: Maatschappij voor chronisch zieken beloofd

Wallage wees er echter op tegemoet te willen komen aan de wens van de senaat om te voorkomen dat chronisch zieken “tussen wal en schip” vallen. Hij is met het Verbond van Verzekeraars overeengekomen dat dit een rechtspersoon zal oprichten voor mensen met een moeilijk te verzekeren risico zoals een chronische ziekte. Om te voorkomen dat de concurrentie tussen de verzekeringsbedrijven wordt vervalst en sommige bedrijven lage premies kunnen aanbieden omdat ze mensen met een progressief ziektebeeld uitsluiten, is het het kabinet van plan de rechtspersoon steunen met een wettelijke regeling die deze bedrijven verplicht om het tekort van de particuliere rechtspersoon aan te vullen. Van belang voor verzekeraars is dat ook pensioenfondsen, die tot nu toe niet aan het waarborgfonds wilden deelnemen, via een wettelijke regeling daaraan worden gebonden.

Wallage wees op de “scheiding van verantwoordelijkheden tussen het publieke en private domein” maar zei dat het kabinet “ergens een grens moet trekken”. Hij zei dat de overheid niet betrokken is bij de rechtspersoon die de verzekeraars oprichten. “Het is een zelfregulering van de markt die de overheid met een wettelijke regeling ondersteunt. Als we verder zouden gaan, zouden we de grenzen van de overheid overschrijden. Het gaat om een beperkte wettelijke regeling van wat in de markt plaatsvindt. Daarmee kom ik tegemoet aan wat in deze Kamer leeft, en hou rekening met de markt.”

Wallage overweegt om af te zien van de verdubbeling van de boetes voor bedrijven waarvan een werknemer arbeidsongeschikt is geraakt. Deze verdubbeling zou ingaan bij het aannemen van het wetsvoorstel dat de Eerste Kamer besprak.

De Eerste Kamer had er bij de staatssecretaris op aangedrongen in elk geval voorlopig af te zien van deze verdubbeling. Het bedrijfsleven heeft grote bezwaren tegen de zogenoemde bonus/malusregeling op grond waarvan ze boetes kunnen krijgen.

Wallage wil in het najaar met de werkgevers bespreken welke inspanning ze dan denken te leveren aan het terugdringen van het aantal arbeidsongeschikten, het doel van de bonus/malusregeling. Ook wees hij erop dat het niet verdubbelen van de boetes betekent dat de AAW-premie die werkgevers moeten betalen een kwart procent hoger uitvalt. De opbrengst van de boetes wordt namelijk gebruikt om deze premie te verlagen. Hij schat dat dit jaar hiermee een bedrag van 400 miljoen gulden is gemoeid.

“Ik wil serieus over het verzoek van de Eerste Kamer nadenken”, zei de staatssecretaris. “Maar het is dan van belang dat werkgevers een zichtbare en verifieerbare inspanning leveren. Die hebben we dan absoluut nodig.”