VN kunnen enclave Srebrenica voeden noch beschermen

SARAJEVO, 5 JULI. De VN overwegen de tienduizenden inwoners van Srebrenica te evacueren, omdat ze noch te verdedigen, noch te bevoorraden zijn. In Centraal-Bosnië hebben moslim-troepen dit weekeinde wanhopig getracht de omsingelde stad Maglaj te verdedigen tegen een gecombineerde strijdmacht van Bosnische Kroaten en Serviërs. Ook op andere fronten in Bosnië is dit weekeinde heftig gevochten. In Sarajevo dreigen als gevolg van een nijpend watertekort epidemieën van tyfus en dysenterie.

Volgens VN-woordvoerders is de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR niet in staat de tienduizenden moslims die in Srebrenica verblijven, te beschermen tegen beschietingen door de Servische troepen die de stad hebben omsingeld, en is het ook niet mogelijk hen van voldoende voedsel te voorzien. “Niemand kan leven van twee liter water per dag”, aldus een van de woordvoerders. Srebrenica, een van de zes gebieden in Bosnië die door de Veiligheidsraad tot "veiligheidszone' zijn uitgeroepen, telde voor de oorlog 6500 inwoners; nu verblijven er 49.000 mensen die voor het geweld in de omgeving zijn gevlucht. Sinds er een Canadees VN-bataljon is gelegerd, is het aantal artilleriebombardementen op Srebrenica verminderd, maar geschoten wordt er nog steeds. Bovendien maken de Serviërs het de UNHCR onmogelijk de stad te bevoorraden. Ze hebben de watertoevoer afgesloten en houden VN-konvooien tegen of eisen een hoog tolgeld met het argument dat de konvooien schade aanrichten aan de wegen. Volgens de VN zullen de inwoners van de stad in elk geval vóór de komende winter moeten worden overgebracht naar een veiliger gebied.

Ook in Sarajevo is de nood hoog opgelopen. Als gevolg van het ontbreken van elektriciteit werken de waterpompen niet. Volgens UNHCR-woordvoerders is het slechts een kwestie van tijd voordat de eerste gevallen van tyfus en dysenterie opduiken. Vorig jaar september heeft de stad al een maand zonder water gezeten; toen werden vierduizend gevallen van dysenterie en vijf van tyfus geconstateerd. Een bijkomend probleem vormen de talrijke beschadigde leidingen. Als er water is, loopt 65 procent uit de leidingen weg. Ook de voedselsituatie verslechtert. “Sarajevo sterft snel”, aldus een woordvoerster van UNICEF gisteren.

Ze zei dat de kinderorganisatie van de VN nog maar voor een maand voedsel heeft voor de kinderen van de Bosnische hoofdstad. De stad werd zaterdag langdurig door de Serviërs beschoten.

In Centraal-Bosnië is het afgelopen weekeinde hevig gevochten om de stad Maglaj, die hevig wordt bestookt door de gecombineerde troepen van de Kroaten en de Serviërs. Ook in andere delen van Centraal-Bosnië, zoals bij Zavidovici, bij Fojnica, veertig kilometer ten noorden van Sarajevo, een stad die gisteren door zeker driehonderd granaten werd getroffen, en bij Jablanica en Konjic, is hevig gevochten, net als bij Mostar, de hoofdstad van Herzegovina.

Pag 5: Veel doden bij gevechten in Centraal-Bosnië

In de omgeving van Maglaj zijn zeker tienduizend mensen - zowel moslims als Kroaten - op de vlucht voor het geweld. De Kroaten meldden tot zaterdag drieduizend soldaten van het Bosnische (moslim-)leger krijgsgevangen te hebben gemaakt. Het dodental bij de strijd is hoog, maar details ontbreken, afgezien van een melding van het Bosnisch-Kroatische leger HVO, dat het bij Maglaj veertig man aan doden en honderd aan gewonden heeft verloren.

Drie VN-bases in Bosnië - in Kiseljak en in Visoko - zijn gisteren geblokkeerd geweest door de moslims en de Bosnische Kroaten. De moslims begonnen met de blokkade van de Canadese VN-basis in Visoko om te voorkomen dat Isica Rajic, de commandant van de Bosnisch-Kroatische troepen in Centraal-Bosnië, de Canadese basis in Visoko zou verlaten; ze willen Rajic, die zijn toevlucht tot de basis heeft gezocht, berechten wegens oorlogsmisdaden. Daarop sloten de Kroaten de toegang af tot het VN-hoofdkwartier in Kiseljak en tot een tweede basis in deze stad. Als gevolg van de blokkade kon de bevelhebber van de VN-troepen in Bosnië, generaal Philippe Morillon, de basis in Kiseljak niet verlaten en kon generaal Jean Cot, de nieuwe bevelhebber van de VN-troepen in ex-Joegoslavië, de basis niet bereiken. Vannacht hieven de Kroaten de blokkades op.

In Banja Luka, de belangrijkste stad in het door de Bosnische Serviërs beheerste gebied van Bosnië, zijn in de nacht van zaterdag op zondag vier moskeeën met dynamiet opgeblazen. De twee oudste moskeeën van de stad waren in mei al met de grond gelijk gemaakt. Van de zondagochtend vroeg opgeblazen gebedshuizen dateerden er twee uit de zestiende eeuw.

De Kroatische Serviërs hebben gisteren de Kroatische havenstad Zadar met artillerievuur bestookt. Bij de beschietingen vielen een dode en een gewonde. De materiële schade is volgens radio-Zagreb zeer groot. Ook de stad Biograd, ten oosten van Zadar, en de niet ver van Gospic gelegen steden Glisi en Gostovac werden door de Kroatische Serviërs onder vuur genomen. Hier vielen geen gewonden.

In Macedonië zijn de eerste Amerikaanse blauwhelmen aangekomen. Ze sluiten zich aan bij de VN-troepen die al in deze meest zuidelijke republiek van het voormalige Joegoslavië zijn gelegerd in een poging een overslaan van het conflict in Bosnië te verhinderen. De Amerikanen hebben een bijdrage van driehonderd man aan de VN-strijdmacht beloofd.

De Europese Veiligheidsconferentie zal deze week in Helsinki de oorlog in Bosnië bespreken, samen met het conflict tussen Estland en Rusland over de behandeling van de Russische minderheid in Estland en andere minderheden- en vluchtelingenproblemen in Europa. Parlementariërs van de 52 lidstaten van de CVSE (een lid, Joegoslavië, is uitgesloten van het werk van de CVSE) komen morgen en de volgende dagen in de Finse hoofdstad bijeen voor een halfjaarlijkse parlementaire assemblee. (Reuter, AP, AFP)