"Grams werd geëxecuteerd'; Seiters treedt af na dood van RAF-lid

BONN, 5 JULI. De Duitse minister van binnenlandse zaken, Rudolf Seiters (CDU), is gisteren afgetreden. Hij wordt opgevolgd door Manfred Kanther, tot dusver leider van de christen-democraten in de deelstaat Hessen.

Kanther (54) is advocaat en groeide op in Oost-Duitsland. Seiters (55) diende zijn ontslag in wegens “kennelijke fouten, onvolkomenheden en communicatie-stoornissen” tijdens en na de arrestatie van twee RAF-leden, waarbij een van hen werd gedood, vorige week zondag in het station van het Mecklenburgse Bad Kleinen. De twee werden gerekend tot het commandoniveau van de terroristische Rote Armee Fraktion (RAF). Seiters zei dat hem weliswaar “persoonlijk geen fouten kunnen worden verweten” maar dat Duitsland “terecht een stelsel kent met politieke verantwoordelijkheid” en dat hij die als minister “zonder bitterheid” had genomen.

Bondskanselier Kohl, die Seiters van zijn aftreden had willen weerhouden, had de ontslagaanvraag ten slotte “met grote spijt” aanvaard. De SPD noemde het ontslag de “logische consequentie” van gemaakte fouten. Klaus Kinkel, minister van buitenlandse zaken en voorzitter van de FDP, reageerde “met respect” op Seiters' besluit.

Bij de arrestatie in Bad Kleinen kwamen de 40-jarige Wolfgang Grams en een lid van een anti-terreurgroep van de Duitse grenspolitie acht dagen geleden om het leven. Het weekblad Der Spiegel meldt heden - en maakte dat zaterdag al bekend - dat Grams in Bad Kleinen door leden van het arrestatieteam is geëxecuteerd met een schot in het hoofd toen hij gewond en zonder wapen op de grond lag. Dat zou zijn gebeurd, meldt het blad, op gezag van een niet verhoord en “psychisch belast” (anoniem) lid van het arrestatieteam, nadat een ander lid van het team vlak daarvoor door Grams zou zijn doodgeschoten. Zo'n executie als wraak had het eerste Duitse televisienet (ARD) vorige week donderdag al gemeld na een verklaring van een andere, eveneens anonieme, getuige. Bij sectie op het lijk van Grams zijn kruitsporen aangetroffen in zijn haar, waaruit blijkt dat het schot van dichtbij moet zijn afgevuurd.

De overige leden van de anti-terreureenheid van de grenspolitie (de GSG-9) die Grams en zijn vriendin/mede-verdachte Birgit Hogefeld (36) moesten aanhouden hebben gisteren opnieuw en schriftelijk zo'n executie ontkend. Zij worden in hun verklaringen gesteund door ten minste drie andere getuigen die vorige week zondag op het station aanwezig waren.

Pag 5: Pijnlijke vergissingen maakten val minister niet te vermijden

De officier van justitie in het nabije Schwerin, die het onderzoek naar de gebeurtenissen uitvoert, had gisteren nog geen kans gekregen om zelf de leden van het arrestatieteam te horen. Dat was tot nu toe slechts door de recherche (BKA) en de grenspolitie zelf gebeurd. Volgens hem staat vast dat Grams geen zelfmoord heeft gepleegd. Ook, zei hij gisteren, is nu zeker dat de omgekomen GSG-9-man (die geen kogelvrij vest droeg) niet is gedood door, al dan niet gericochetteerde, kogels van zijn collega's.

Vorige vrijdag had Seiters opdracht gegeven voor een tweede, onafhankelijk, onderzoek naar het precieze verloop van de arrestatie. Ook was toen, na ernstige kritiek uit de Bondsdag over steeds wisselende en zelfs botsende inlichtingen van procureur-generaal Alexander von Stahl (FDP), een nieuwe sectie op het lijk van Grams gelast. Gisteren is reizigers die 27 juni op het station aanwezig waren tijdens de arrestatie-actie alsook de passagiers van twee toen net gearriveerde treinen, gevraagd om zich als getuigen te melden.

De SPD had donderdag al het ontslag geëist van Stahl, die verantwoordelijk is voor opsporing en vervolging van terroristen (onder uiteindelijke verantwoordelijkheid van de minister van justie, zijn partijgenote Sabine Leutheusser). Zaterdag, na het bekendworden van de inhoud van het Spiegel-verhaal, vroeg de SPD voorts om het aftreden van Seiters, onder wiens politieke verantwoordelijkheid de BKA en de grenspolitie en dus ook de arrestatie zelf vielen.

De BKA zou later vandaag met een nader uitvoerig rapport komen. Woensdag of donderdag wil de SPD de parlementaire vakantie onderbreken voor een debat over dat rapport.

Sinds vorige week zondag is een aantal pijnlijke vergissingen gemaakt en heeft procureur-generaal Stahl, die de arrestatie dinsdag nog “een groot succes in de strijd tegen de RAF” noemde, naar het heet ook “tot woede van Kohl” aan de Bondsdagcommissies van binnenlandse zaken en van justitie, en de media, onder meer de volgende onjuiste inlichtingen verstrekt:

Bij de arrestatie in Bad Kleinen had de verdachte Birgit Hogefeld direct en als eerste het vuur geopend, daarop had het arrestatieteam pas met vuurwapens gereageerd. Later bleek de aan een been gehandicapte Hogefeld helemaal niet te hebben geschoten. Pas na haar arrestatie - toen zij geboeid in een politie-auto zat - werd een pistool in haar tas gevonden. In een brief aan een krant in Berlijn heeft Hogefeld, die in Karlsruhe in voorarrest zit, eergisteren geschreven dat de leden van het arrestatieteam door het dolle heen waren en haar hebben geslagen toen zij al geboeid was. Grams was zondag 27 juni eerst ook niet als een RAF-verdachte herkend, dat gebeurde pas na zijn overlijden.

De arrestatie-actie werd niet, zoals eerst meegedeeld, door circa twintig politiemensen maar door ruim vijftig mensen van grenspolitie en recherche (BKA) verricht. Bovendien werd ook op de perrons geschoten, waar mensen stonden en twee treinen, en niet slechts in een ondergrondse voetgangerstunnel. Daaraan was, bleek woensdag, het ook toe te schrijven dat een vrouwelijke spoorwegambtenaar gewond raakte. Pas gisteren is bekendgemaakt dat op het station in totaal 44 schoten zijn gelost, waarvan elf door Grams. Een aantal hulzen is pas na vijf dagen gevonden, bij een tweede sporen-onderzoek ter plaatse, en dank zij getuigen die woensdag nog gevonden hulzen kwamen brengen. Naar het heet zijn enkele hulzen ook nu nog niet gevonden.

Politiemannen met kogelvrije vesten en een helikopter met versterking kwamen pas op het station aan toen de arrestatie-actie al afgelopen was, een arts pas twintig minuten later.

Over de identiteit van een derde persoon die in een koffieshop op het station enkele uren in gesprek met de twee RAF-verdachten was, naar het heet ging het om een politie-infiltrant uit Rijnland-Palts, is niets bekend gemaakt. Deze man is niet gearresteerd, wat kan betekenen dat zijn "cover' verdwenen is zodat hij vermoedelijk nu gevaar loopt.

De politie wist al dagen van tevoren dat Hogefeld en Grams in de buurt van Bad Kleinen in een vrijstaand vakantiehuisje woonden, waarom niet geprobeerd is hen daar te arresteren is nog onbekend.

Enkele tientallen arrestanten in o.a. Düsseldorf en Dortmund, die maandag en dinsdag als gevolg van de de actie in Bad Kleinen en als mogelijke RAF-verdachten, werden aangehouden moesten na enkele uren weer als onschuldig naar huis worden gestuurd.