Woede over Duivelsverzen; In Oostturkse stad 35 doden door aanslag

ANKARA, 3 JULI. Zeker 35 mensen zijn gisteren in de Oostturkse stad Sivas om het leven gekomen en 60 gewond toen moslim-extremisten een hotel in brand staken waar linkse schrijvers en zangers verbleven.

Onder de gewonden is Aziz Nesin, columnist van het linkse dagblad Aydinlik, die delen van Salman Rushdies omstreden boek De Duivelsverzen heeft vertaald en gepubliceerd. Veertien van de circa zestig gewonden waren politiemannen.

Het leger zou de toestand inmiddels onder controle hebben. In de 800.000 inwoners tellende stad, waar de burgerij een moslim-fundamentalistische burgemeester heeft gekozen, is een uitgaansverbod van kracht. De regering van de nieuwe premier, Tansu Ciller, heeft zich gisteren in spoedzitting over de zaak gebogen en de bevolking tot kalmte gemaand.

Het waren de ergste religieuze rellen in Turkije sinds december 1978, toen 117 mensen de dood vonden in de stad Karamanmaras. Wel zijn in de tussentijd verscheidene antifundamentalistische intellectuelen kennelijk door moslim-extremisten vermoord.

In Sivas waren culturele festiviteiten georganiseerd ter ere van een 16de-eeuwse dichter, Pir Sultan Abdal, die was opgehangen omdat hij het Ottomaanse gezag had getrotseerd. Volgens een regeringswoordvoerder waren de fundamentalisten in woede ontstoken over een toespraak die de 78-jarige Nesin donderdag ter gelegenheid daarvan had gehouden, waarin hij zou hebben gezegd Mohammed niet als profeet te erkennen en te twijfelen aan de oorspronkelijkheid van de Koran.

Na het middaggebed trokken ongeveer 600 extremisten naar het hotel op, en dreigden de daar verzamelde schrijvers te lynchen. 's Avonds brak de menigte, die tot 10.000 man was uitgegroeid, door de politie-afzetting heen en stak het gebouw in brand. De meeste slachtoffers stikten door rookvergiftiging. De brandweer werd verhinderd de brand te blussen, hoewel een ladderwagen dicht genoeg in de buurt kon komen om Nesin, het belangrijkste doelwit van de betogers, uit zijn kamer te redden. Nesin is door de politie naar een veilige plaats buiten de stad gebracht. Volgens het Turkse persbureau Anatolia had de politie nog tevergeefs gepoogd met schoten over de hoofden van de mensen heen de menigte tot staan te brengen.

Salman Rushdie, die zelf wegens het vermeend godslasterlijke karakter van De Duivelsverzen door wijlen imam Khomeiny ter dood is veroordeeld, gaf in Londen een verklaring uit waarin hij het geweld veroordeelde: “Ik verafschuw de aanval op het hotel en beschouw het als een terroristische gruweldaad.” Maar hij voegde daaraan toe dat Nesins krant delen uit zijn boek had gepubliceerd zonder zijn toestemming en tegen zijn wens. “Wat hij heeft gedaan is manipulatie”, aldus Rushdie. “Hij heeft mijn werk voor politieke doeleinden gebruikt, precies zoals de Iraanse mullahs dat hebben gedaan.” In februari van dit jaar kondigde Nesin aan te zullen overgaan tot publikatie van delen van De Duivelsverzen om het officiële verbod op uitgave van een vertaling te trotseren. (Reuter, AP, AFP)