Vraagtekens bij dodelijke aanhouding RAF-leden

BONN, 3 JULI. Heeft de Duitse politie vorige zondag een verdachte bij wijze van wraak om het leven gebracht of heeft deze man, die werd gerekend tot het zogeheten commandoniveau van de terroristische Rote Armee Fraktion (RAF), zelfmoord gepleegd? Over deze vraag zijn de Bondsdag, de media en het Duitse publiek na zes dagen in rep en roer geraakt.

De sfeer in de Bondsdag over deze kwestie is om te snijden, Duitse kranten maken al vergelijkingen met de ooit jarenlang vergiftigde stemming in het land nadat drie prominente RAF-leden, in 1977, in een zwaar beveiligde gevangenis bij Stuttgart zelfmoord hadden gepleegd.

Destijds bleven nog lang geruchten circuleren over een justitiële moord. Die geruchten hebben mede bijgedragen tot het ontstaan van volgende gewelddadige RAF-generaties.

Vaststaat dat lang niet alles vaststaat over het verloop van de arrestatie, op 27 juni in het station van het Mecklenburgse plaatsje Bad Kleinen, van twee mensen die als prominente RAF-verdachten golden. De oppositionele SPD eiste gisteren, voor de tweede keer deze week, het ontslag van procureur-generaal Alexander von Stahl (FDP). Ook Rudolf Seiters, de eerstverantwoordelijke minister (CDU, binnenlandse zaken), is in politieke moeilijkheden geraakt.

Bij de arrestatie in het station van Bad Kleinen kwamen zondag een lid van een anti-terreureenheid van de Duitse grenspolitie (de GSG-9) en de 40-jarige verdachte Wolfgang Grams om het leven.

Pag 5: Zelfmoord of executie?

Een open vraag is na zes dagen nog of Grams zelfmoord pleegde dan wel, zoals een getuige zegt te hebben gezien, van zeer dichtbij - en nadat hij eerst zelf een lid van het politiecommando had doodgeschoten - liggend in een tunnel in het station is geëxecuteerd door een of meer leden van de politie-eenheid.

Die mededeling onder ede van deze getuige, donderdagavond gemeld door het eerste Duitse televisienet (ARD), sloeg als een bom in. Dit temeer omdat uit sectie was gebleken dat er kruitresten in Grams haar zaten en zijn hoofd sporen van een zogeheten “Kopfschuss” vertoonde. Voordien was echter namens Seiters, de landelijke recherche (BKA) en procureur-generaal Stahl gemeld dat Grams in een vuurgevecht dodelijk was getroffen.

Nog steeds, na drie onderzoeken op het station, is de kogel die hem trof niet gevonden. Onduidelijk is ook of, zoals eerst gemeld, 20 politiemensen aan de actie deelnamen of, zoals gisteren meegedeeld, 50. De SPD noemt de deze week door Stahl gegeven informatie “catastrofaal slecht”. Kwaad bloed heeft het ook gezet dat Stahl deze week liet merken dat hij “zijn” Bondsdag-commissie niet in staat of bereid acht om vertrouwelijke informatie ook vertrouwelijk te houden. Een sfeerverslechterend detail is nog dat een van de meest kritische leden van de Bondsdagcommissie, de SPD'er Willfried Penner, een paar jaar geleden concurrent van Stahl was in de race om de functie van procureur-generaal.

Stahls partij heeft hem nu in bescherming genomen bij monde van minister Sabine Leutheusser-Schnarrenberger (justitie). In de FDP heet het dat de verantwoordelijkheid voor opsporing van terroristen en het uitvaardigen van arrestatiebevelen weliswaar berust bij de procureur-generaal maar de verantwoordelijkheid voor arrestaties bij de BKA (minister Seiters dus), en dat de communicatie tussen Stahl en de BKA kennelijk niet goed is (geweest).

De verwarring is compleet nu de officier van justitie te Schwerin (nabij Bad Kleinen) gisteren heeft bekendgemaakt dat drie andere getuigen hebben gezien dat leden van de zeskoppige politie-eenheid in de stationstunnel niet op Grams hebben geschoten van minder dan anderhalve meter afstand. Dat klopt met wat de overlevende (vijf) leden van het GSG-9-commando sinds zondag tot tweemaal toe hebben verklaard over de gebeurtenissen in de stationstunnel.

Seiters heeft gisteren de commissies van binnenlandse zaken en van justitie, een nieuw onderzoek en nadere rapportage over de toedracht van de arrestatie moeten beloven. Bij dat onderzoek zal een onafhankelijke deskundige, namelijk een Duitse administratieve rechter, worden ingeschakeld. Op het lijk van Grams zal een tweede sectie door een buitenlandse anatoom-patholoog worden verricht.