F.A. (Florus) Wijsenbeek (1944) maakt voor de VVD ...

F.A. (Florus) Wijsenbeek (1944) maakt voor de VVD deel uit van het Europees Parlement. Hij is daarin lid van de commissie voor vervoersvraagstukken en voorzitter van de commissie reglement, geloofsbrieven en immuniteiten. Hij was deze week in Rome om te overleggen over de mogelijke opheffing van de immuniteit van Italiaanse parlementariërs. Wijsenbeek is getrouwd met Thera Olthuis. Thuis in Scheveningen woont hun jongste dochter Bregje (13). Dochter Florentien (20) en zoon Siep (18) studeren te Leiden.

Vrijdag 25 juni

Dit dagboek begint op een stralende morgen te Straatsburg, waar wij, mede dank zij de heer Lubbers en een niet onaanzienlijke extra (maar overbodige) bijdrage van de belastingbetaler, nu al veertig jaar als Europees Parlement onze plenaire vergaderingen een week per maand houden. Ik ga als elke dag op de fiets van mijn kamer in de "petite France' - een mooi oud buurtje - langs het jaagpad van de Ill, waar de clochards, de ratten, de duiven en de eenden voor mij opzij springen, naar het gebouwencomplex van het Parlement.

De zitting, als gebruikelijk op de vrijdagmorgen, werkt een aantal stemmingen en technische rapporten af. Na enige tijd ga ik naar mijn riante kantoor, waar ik voorbereidingen tref voor de juli-zitting over drie weken met Iet Plate. Ik speel nog een deuntje op mijn klarinet en pak de koffers om met de bus naar het vliegveld te gaan. Zestienhoven is een heerlijk vliegveld, waar je in vijf minuten in en uit bent. Bij deze wil ik er voor pleiten dat Zestienhoven open blijft. Wij hebben als vervoers- en distributieland in de Randstad naast main-port Schiphol, hoe goed bereikbaar ook, nog een tweede vliegveld nodig, zowel als uitwijkplaats als Schiphol dicht zit, als voor de regionale (Europese) vluchten.

In Holland is het grijs, guur en vol. Eerst de post doornemen op ons kantoor op het Lange Voorhout. Thuis is het leeg maar ik zie toch enige sporen van bewoning. Theda Vermeulen komt langs. Gooi de Straatsburg-was in de machine en luister naar "Welingelichte kringen'. In dat programma zou ik ook wel eens willen optreden. Dochter Bregje die met haar Gymnasium Haganum op een muziekkamp is, belt op. Met haar praat ik even over haar tv-programma dat zij op Filmnet presenteert. Dan hoor ik Thera thuiskomen uit Amsterdam. De sherry en jenever kunnen uit de kast.

De avond wordt begonnen met het bijlezen van de kranten, aangezien de NRC niet in Straatsburg te koop is, en het telefoneren met diverse familieleden. We besluiten de dag met een bezoek aan de film Oeroeg. Rudy Kousbroek in de NRC was te kritisch. Wij vonden het een mooie film.

Zaterdag

Gewoon vroeg opgestaan. Rekeningen en belasting betaald. Vooral de OGB van de gemeente Den Haag hakt er behoorlijk in. Sinds ik toegetreden ben tot het Haags VVD-bestuur moet ik me ook weer intensief met het wel en wee van mijn woonplaats bezighouden. In het recente verleden is daar echt een wanbeleid gevoerd en is het de burger die de rekening moet betalen. Het is te gek voor woorden dat het naburige Wassenaar de laagste en wij in Den Haag de hoogste gemeentelijke belasting van Nederland hebben. Wie weet gaat het gewest Haaglanden daar wat aan veranderen.

Daarna op de fiets naar het centrum waar een seminar gehouden wordt o.l.v. van de nieuwe, competente secretaris buitenland van onze partij, Hans van Baalen, voor een aantal liberalen uit de Baltische landen. Als voorzitter van de commissie die het Europese verkiezingsprogramma voorbereidt, houd ik daar een verhaal over het nut van partijprogramma's en -organisatie. De Balten, die het niet makkelijk hebben, zuigen het op. Van de zomer zullen we daar eens gaan kijken.

In de middag wordt samen met onze lieve buurvrouw Magda Davidson een kastanje getopt en uitgedund. 's Avonds zitten we met tien aan tafel ter gelegenheid van het bezoek van schoonzus Marjolijn en nicht Darcey, vrouw en dochter van mijn jongste broer uit de Verenigde Staten.

Zondag

Wijlen mijn schoonvader, domineeszoon, placht te zeggen: "Zondagswerk is niet sterk' en viel met witkwast en al van de ladder. Ik houd mij hier aan en besteed de dag aan sport en cultuur. Wel komt mijn toegewijde Brusselse medewerker Knud David von Franquemont, die toch in Den Haag moest zijn, even langs.

Zoon Siep en ik draaien een rondje op de, met het oog op de Dutch Open, extra mooie Noordwijkse Golf. 's Middags wordt het Gemeentemuseum bezocht. De twee opvolgers van mijn vader en de lokale politiek hebben dat Haags visitekaartje, dat eens tot de leidende moderne-kunstmusea van de wereld behoorde, tot een tweede rang teruggebracht. Het is maar goed dat mijn vader het niet meer hoeft mee te maken.

's Avonds treedt het trio concertante "Bupapa' op: Hendrik Bentinck en ikzelf (klarinet) en mijn zwager Niek van Zutphen (piano). Hendrik en ik zijn beiden leerlingen van de met een engelengeduld begiftigde oud-klarinettist van het Residentie Orkest Jan van den Eynde. Mijn zuster Miriam en haar kinderen nemen de vlucht.

Maandag

Thera vertrekt vroeg naar Amsterdam en ik naar mijn kantoor op het Voorhout, alwaar met steun en toeverlaat Simone Snijders de wijze waarop het dagboek uit Rome naar Rotterdam komt en de rest van de werkafspraken worden besproken. Brigitte Swagemakers, medewerkster van Gijs de Vries en de gedeelde Inge Droog denken mee. Tussendoor bel ik met de secretaris van de parlementaire commissie Phillipe Ventujol in Luxemburg over de laatste stand van voorbereiding van onze vergadering in Rome. Daar zullen we ons beste beentje voor moeten zetten om de collegae ervan te overtuigen dat ook wij het ernstig nemen met de vervolging van wandaden van Italiaanse parlementariërs, maar daar wel een wettig en overtuigend bewijs voor nodig hebben.

Om 11 uur neem ik de trein naar Maastricht. Daar hebben wij een vergadering van onze parlementaire commissie vervoer en toerisme. De Deense raadsvoorzitter en de commissaris Matutes laten het afweten, maar onze oud- (en toekomstig) collega Hanja Maij is er. Zij pareert vragen adequaat en kent haar zaakjes, maar echt een alom geliefd persoon zal ze wel nooit worden. Wie een domme vraag stelt, krijgt lik op stuk. Collega Bertens (van D66) figureert aan mijn zijde, omdat de vergadering in zijn geboorte- en woonplaats Maastricht is. De samenwerking VVD-D66 in het Europees Parlement is de afgelopen vier jaar perfect geweest, wie het verschil ziet mag het zeggen. Dus daar moeten we na de verkiezingen maar mee doorgaan.

Dinsdag

De gebruikelijke werkbezoeken aan vervoers-installaties en bedrijven. De binnenschippers blijven vandaag aan de wal om te protesteren. Ook zij moeten zich aan de vrije markt aanpassen. Wij zijn wel op het water om onder aanvoering van de Waalse regering de stop van Ternaaijen in de praktijk mee te maken. Enige ruilhandel tussen het verbreden van de sluis en het schoonmaken van het Maaswater wordt door mij voorgesteld.

's Middags een gewone vergadering van de commissie, waarin we een nog niet goed rapport over het toerisme bespreken; dat levert enige argumentenwisseling op. Daarna een ontmoeting met voormalig Eerste-Kamerlid voor de VVD, Frans Feij, namens de vervoersbedrijven en met de Stichting ROVER. Trein terug naar Den Haag. Florentien, de archeologe, is terug uit Portugal en alweer op weg naar een opgraving in Frankrijk. Hup, mijn bedje in, morgen is het vroeg dag.

Woensdag

Vanaf 7 uur op stap. Tram-trein-vliegtuig (KLM is toch echt het prettigst), bus en taxi tot vlak bij mijn hotel, de Albergo Nazionale, waar ik al twintig jaar geleden voor het eerst kwam, toen met Cees Berkhouwer, voorzitter van het Europees Parlement, wiens kabinets-chef ik was. Vroeger was het veel drukker, maar alle verkeer is nu van het plein geweerd omdat enkele weken geleden een poging is gedaan het naast het hotel gelegen parlementsgebouw, het Palazzo Montecitorio, in de lucht te laten vliegen met een autobom.

Dat brengt ons direct tot de kern van onze bijeenkomst: de crisis in het Italiaanse bestel en de consequenties ervan voor het Europees Parlement. In ons parlement merk je duidelijker dan waar ook de verschillende parlementaire tradities op. Ook de opvatting over de parlementaire onschendbaarheid van afgevaardigden verschilt enorm van land tot land. In Engeland en Nederland geldt immuniteit alleen voor wat in het parlement zelf gezegd of gedaan wordt. Maar in Italië en Frankrijk geldt immuniteit voor alle uitlatingen en handelingen van afgevaardigden en zo raken wij als Europees Parlement bij deze problematiek betrokken.

Voordat in Italië de corruptie werd aangepakt, vonden wij dat de Italiaanse autoriteiten het onderzoek door het Europees Parlement naar eventuele opheffing van de onschendbaarheid van sommige Italiaanse leden niet serieus genoeg namen. De dossiers tot opheffing van de parlementaire onschendbaarheid die men ons toestuurde waren incompleet en vaak niet serieus. Als we ze afgehandeld hadden deed men er meestal niets mee. Nu de Italiaanse autoriteiten de bestrijding van de corruptie serieus ter hand hebben genomen, verwachten zij van ons dat we zonder aanzien des persoons of van de feiten de immuniteit opheffen in een twaalftal dossiers. Wij gaan daar niet zonder onderzoek mee akkoord.

Onze commissie komt wel op een bijzonder moment op bezoek: de Italiaanse Kamer van afgevaardigden stemt vandaag over een nieuwe kieswet en dat gaat met de nodige incidenten gepaard (onder andere veroorzaakt door een oude bekende: Ottavio Lavaggi). De voorzitter, oud-collega Napolitano, kan ons dan ook pas halverwege onze vergadering komen begroeten. Oorspronkelijk zou dat een pure formaliteit zijn, maar waar ik hem duidelijk maak hoezeer wij de situatie in Italië volgen, geeft hij zijn visie op de toestanden.

Intussen krijgen wij college van professor Conso, de minister van justitie. Hij maakt ons duidelijk dat we inderdaad in Europa van elkaar kunnen leren en dat ze er in Italië verstandig aan zouden doen een voorbeeld te nemen aan andere politieke systemen in de EG. Het is waar dat politieke partijen en verkiezingscampagnes nu eenmaal gefinancierd moeten worden. Maar het loopt wel uit de hand als er niets meer gedaan kan worden zonder dat er steekpenningen betaald worden die enkele individuen dan in hun zak steken. Een intensief debat volgt op zijn uiteenzetting. Ook wij hebben de opdracht om in het Europees Parlement hard op te treden tegen het aannemen van steekpenningen. Mede daarom zijn wij hier.

's Avonds drinken wij wat op de Piazza Navona en bereid ik de werkzaamheden voor de volgende dag nog wat voor. Ik lees in het dagboek van Philip Mechanicus, naar aanleiding van de biografie over hem die recent verschenen is. Uit de koele beschrijving van hem komen de angsten en zorgen die de kampbewoners doorstaan hebben om de trein te ontlopen helderder naar boven dan uit de spaarzame mededelingen daarover van mijn vader.

Donderdag

Onze vergaderzaal, de "Sala della Regina', is hoog, koel en stijlvol. Dat geldt ook voor de plenaire vergaderzaal, waar we even op de officiële tribune zitten. Je krijgt er hoogtevrees van. De stijlvolle inrichting van de vergaderzaal komt de discussie met onze Italiaanse collegae van de commissie voor de immuniteit van Kamer en Senaat ten goede, maar de gemoederen lopen toch wat hoog op en ik moet de voorzittershamer vaak hanteren.

De Italianen leggen ons uit dat ze, zelfs als ze zouden willen, niet meer in staat zijn hun afgevaardighden tegen vervolging door de justitie te beschermen, omdat dat door het verlies van vertrouwen in de politiek bij de bevolking als een boemerang zou werken. Het voornaamste punt van verschil is de vraag wie wie moet volgen in het geval van een dubbelmandaat, overigens een achterhaald instituut, dat met de toenemende werklast in het Europees Parlement alleen maar tot een slechte vervulling van beide mandaten kan leiden. Het absentesme is een groot probleem bij ons, waar met name de Italianen aan lijden. Ook hier komt een afgevaardigde, Lagorio, precies twee minuten in de vergadering om 300 gulden op te strijken.

Dan komt de meest aangrijpende getuige, de voorzitter van de parlementaire anti-mafia-commissie. Ten koste van grote persoonlijke risico's is die commissie bereid de misdaad aan te pakken. Zij heeft daarvoor de medewerking van zowel de lagere als de Europese autoriteiten nodig. Hij bevestigt dat de banden tussen misdaad en politiek vooral op Sicilië groot zijn. Ooit heb ik er zelf mee te maken gehad toen ik een collega, die inmiddels vermoord is, op fraude betrapte. Ik ben toen echt bedreigd. De hoop van de anti-mafia-commissie is gevestigd op internationale instrumenten als Europol, omdat de middelen van de Italiaanse overheid niet toereikend zijn. We besluiten de vergadering met een cocktail door mij aan alle Italiaanse gasten aangeboden in de prachtige "gele' zaal; daarna bespreek ik de komende werkzaamheden met commissie-secretaris Ventujol en mijn voorganger de Vlaming Mark Galle op een terras aan de Piazza del Popolo.

Vrijdag 2 juli

We besluiten de vergadering met een gesprek met de vice-voorzitter (de president van de republiek is de voorzitter) van de Raad voor de magistratuur. De raad is de aanstichter van de omwenteling en de strijd tegen corruptie en misdaad. Ze werken nauw samen, vaak op aanwijzing van de parlementaire anti-mafia-commissie. Ik mag er niet te veel over zeggen, maar heb er vertrouwen in. Als ze maar niet het kind met het badwater weggooien en de politiek, die toch de verwoording van de wil van de burger is, verder tot machteloosheid of extremisme brengen. Ik geloof in democratie en vind het een waarachtige levensvervulling er zo op Europees niveau voor te mogen werken.