De verschrikkelijke terugkeer van Daan Schrijvers

Episode 2: Waarin Daan Schrijvers voordat hij tot toetsing van twaalfeneenhalf jaar kapitale kwaliteitsjournalistiek overgaat, de Betweter van het Jaar Bokaal op zijn weg vindt

Daantje, Daantje, dacht ik terwijl mijn naam als beoogd samensteller van het jubileumboek De leesbare Boek in Beeld door mijn collega-redacteuren met een zucht van opluchting werd genotuleerd, dit is veel erger dan een verre vakantie!

Met beklemd gemoed probeerde ik de consequentie van mijn opdracht onder ogen te zien, terwijl de anderen luidruchtig kozen voor het zomerseizoen dat nu echt in volle bloesem was uitgebroken, journalistiek gesproken dan. Het was, zeiden ze even gezaghebbend als unisono, tijd voor een rondgang. En wel langs de spraakmakende opinionleaders van diverse pluimage, die uit de aard der zaak hun stomende gedachtentreinen al geruime tijd gerangeerd hadden op de moderne vrijplaatsen van de geest, de kruispunten der kruiende continenten, de oases van het eigentijds debat, daar waar intellectuele reputaties gemaakt en gebroken werden, te weten de terrasjes met horeca- gezelligheidsbestemming. Hier zouden ze allemaal zulke behartenswaardige dingen zeggen, dat een follow up in cultureel eetcafé Bazel niet bij voorbaat uit te sluiten was.

Er stond deze zomer immers veel op het spel! Wie zou er met de eer gaan strijken, dat was de vraag die op aller lippen brandde. Wie zou, kortom, de Volkskrant Gouden Gedachten Award voor de tourniquettes van de hel weten weg te slepen, de begeerde Betweter Van Het Jaar Bokaal aan zijn palmares kunnen toevoegen, de triomfantelijke trofee die was uitgeloofd voor de spraakmakendste opinionleader van alle spraakmakende opinionleaders van diverse pluimage in ons land?

Zo verlieten de collegae, snaterend hun eigen kansen inschattend, de burelen van Boek in Beeld. ""Ik zet mijn geld op H. J. A. Hofkens!'' ""Nee,nee... het wordt vast Stephan Babangida zelf'', was het laatste dat ik hoorde, voordat de deur dreunend in het slot viel.

Buiten scheen de zon. Binnen was het stil en eenzaam. Verwijtend staarden de overbodige bundeltjes met essays over het lot van Europa enzo, mij aan vanuit de papiervernietiger. ""Waarom Daan?'', schenen ze te murmureren, en zachtjes zei ik het ze na: ""Waarom Daan? Waarom ben jij binnen en zijn zij buiten? Waar ging het mis?'' Zoals ik daar achter mijn bureau zat, heel alleen worstelend met de vraag ""Hoe nu verder?'', zonder antwoorden maar met vrijwat journalistiek overgewicht dat akelig op mijn broekriem drukte, leek alles te wijzen in de richting van een diepgaand existentieel zelfonderzoek, waar ik zo goed in was. Maar juist voordat ik mijzelf toestond weg te zinken in de modderpoel die mijn zieleleven heet, ging de telefoon.

""Ha, die Daan!'', klonk het oorverdovend opgewekt aan de andere kant van de lijn. ""Moeten we niet eens een babbeltje maken, marketingtechnisch gesproken dan?'' Razendsnel recupereerden mijn door twintig jaar journalistieke pensioenopbouw getormenteerde grijze cellen zich, op zoek naar het gezicht bij deze stem, die maar bleef doorgaan over Unique Selling Points, gemanipuleerde media-aandacht en het buitengewone belang van De leesbare Boek in Beeld. ""Verkopelijkheid, Daan, het gaat om de verkopelijkheid!'' riep de stem op een toon, alsof hij allang wist dat ik de zojuist benoemde beoogd samensteller van het jubileumboek was. En dat was ook zo. ""Zullen we zeggen zeven uur in eetcafé Bazel, Daan? Ik heb al een lijstje met het beste uit Boek in Beeld dat het waard is gebundeld te worden.''

Verbijsterd staarde ik in de hoorn. Wacht even... was dat niet de buurman van adjunct- hoofdredacteur Martin van den Oudenalder, die uitgelezen uitgever die de verzamelde kritieken van menig Boek in Beeld-redacteur al eens gebundeld had, waarna hij ook als nazorg regelde dat zij elkaar in ons eigen blad over hun grensverleggende geschriften hadden ondervraagd - en wel ettelijke volle pagina's lang? Hoe kon die nu weten...?

Voordat ik mijzelf uitsluitsel kon geven omtrent deze vreselijke vraagstukken, stormde columniste Elma Dusbaba de redactiezaal binnen. ""Ha die Daan!'' galmde haar stem vol holle amicaliteit door de redactieruimte, ""A propos, je bent toch niet vergeten dat ik al jarenlang schrijf, ook voor deze toonaangevende titel. Ik heb al wat voor je geselecteerd uit mijn oeuvre voor het jubileumboek, weet je. Ik heb het toevallig bij me. Kijk er maar eens naar!''

""Eh...'', stamelde ik alsof de werkelijkheid te snel ging voor mij. En dat was ook zo. Hola, wat was dat nu? Plotseling schoven luid ritselend dichtbeschreven vellen uit het fax-apparaat; links en rechts begonnen telefoons te rinkelen, telexen te ratelen en de elektronische brievenbus te klepperen. Het was een kakofonie, en allemaal voor mij bovendien!

""Ha die Daan!'' schalde plots een sonore stem boven de heksenketel uit door de hands-free intercom. ""Hier Bakhuys! Professor Bep Bakhuys. Wat leuk dat jij De leesbare Boek in Beeld gaat maken. Ik heb altijd al gevonden dat jij het meest van de hele redactie met je voeten in de kranteninkt stond. Ik heb speciaal voor jou nog wel wat liggen dat nog niet eerder gebundeld is! En die Gouden Gedachten Award, Daan, die zou dan best eens voor jou kunnen zijn. Capisce?''

Langzaam drong de portée van mijn opdracht nu in volle omvang tot mij door. Het was, zo bleek scherper dan ik ooit had kunnen bevroeden, een hele eer, een reusachtige verantwoordelijkheid met verstrekkende gevolgen. En wat een goede vrienden bleek ik te hebben gemaakt tijdens die twintig jaar radeloos recenseren van boeken die ik zelf allang vergeten was! Eindelijk was ik iemand, zelfs voor Culturele Godfathers als persprofessor Bep Bakhuys!

Daantje, Daantje, dacht ik terwijl mijn gemoed langzaam volliep met hartverwarmende emoties van diverse pluimage, jou onvermoeibare strijd als verdediger van het vrije woord in de frontlinie van de kapitale kwaliteitsjournalistiek, is, after all, niet tevergeefs geweest!

(wordt vervolgd)