Mordecai Richler

Mordecai Richler: Joshua toen en nu (Joshua Then and Now). Vert. Cristien Jonkheer. Uitg. Prometheus, 469 blz. Prijs ƒ 49,90.

In Joshua toen en nu van Mordecai Richler neemt de hoofdpersoon, Joshua Shapiro, de lezer vanaf zijn ziekbed mee naar een leven dat bruist van energie en avontuur. Joshua, journalist en tv-persoonlijkheid, groeit op in een zeer ongebruikelijk gezin. Zijn beeldschone moeder Esther maakt zijn bar mitswa onvergetelijk door er een striptease op te voeren en zijn vader Reuben, bokser, verzekeringsman, gangster, vindt het geen punt om iemands hand te breken wanneer diens speelschulden niet op tijd betaald zijn.

Een echte verhaallijn zit er niet in het boek, maar dat wil niet zeggen dat er niets gebeurt. Integendeel, Richler schetst een wereld die zo overloopt van levenslust en humor dat de lezer zich onmiddellijk overgeeft. De hoeveelheid personages is al even indrukwekkend als de manier waarop de schrijver ze allemaal een eigen gezicht weet te geven: de beminnelijke schurk Reuben Shapiro, de mooie maar labiele Pauline, dikke Bertha, oplichter Kevin.

Er komen niet veel goede mensen in dit boek voor, maar saai zijn ze ook niet. Er wordt lustig heen en weer gesprongen in de tijd, maar nooit zo dat je de draad kwijt bent. Het ene moment zit Joshua in Spanje en volgt er een enorm gedetailleerd verhaal over de Spaanse burgeroorlog, dan weer bevindt hij zich tussen de bekakte leden van de plaatselijke country club of tussen de jetset op Ibiza.

Joshua toen en nu is een tour de force die doet denken aan een andere picareske roman over een joods milieu, Saul Bellows The adventures of Augie March. Joshua is een onvergetelijke figuur: een combinatie van spot, venijn en mildheid. Hij is iemand die koste wat het kost zijn stempel op het leven wil drukken.