Japanse ministers bekennen accepteren geld voor campagne

TOKIO, 2 JULI. Nog geen 24 uur nadat de vier grote ondernemerslobby's in Japan hadden besloten hun relaties met de Liberaal-Democratische Partij te herzien, kwam de demissionaire minister van financiën vandaag plotseling vertellen dat hij met het oog op de komende verkiezingen geld had aangenomen van banken, verzekeringsmaatschappijen en effectenhuizen, instellingen waarop hij geacht wordt toezicht te houden.

Op een ingelaste persconferentie zei de demissionaire bewindsman, Yashiro Hayashi, dat “nu de politieke hervormingen zijn mislukt, hij op de oude voet doorging” met donaties. “Maar ik ben niet de enige.” Bovendien had zijn handelwijze zijn rol als toezichthouder niet benvloed.

Het vuurtje was aangestoken door het dagblad Asahi Shimbun, dat vanmorgen de naam van de minister noemde in verband met donaties voor de campagne voor de vervroegde algemene verkiezingen voor het Lagerhuis, die volgende week begint. De minister sprak berichten in de krant tegen dat hij meer dan honderd miljoen had gekregen, het wettelijke maximum voor politieke donaties. Politieke donaties zijn wettelijke toegestaan in Japan, mits deze worden gemeld bij het ministerie van binnenlandse zaken en het wettelijke maximum niet overschrijden.

De minister van financiën was nog niet uitgesproken of zijn collega van bouwzaken kwam vandaag opbiechten dat hij geld had gevraagd van bouwbedrijven. Ook hij zei de wet niet te hebben overtreden. De wet verbiedt echter dat bouwbedrijven, die meedoen aan publieke werken, de verantwoordelijke minister donaties geven. Onduidelijk is of zulke bedrijven in het geding zijn.

De voorzitters van de vier grote ondernemerslobby's hebben gisteren afgesproken hun relaties met de regerende LDP te herzien. Het initiatief daartoe kwam van de Keidanren, de machtigste ondernemerslobby, nadat twee andere ondernemerslobby's hadden aangekondigd de afgespitste partij van oud-minister van financiën Tsutomu Hata financieel te zullen steunen, plus nog twee andere nieuwe partijen, waaronder de Nieuwe Partij van Japan die kortgeleden bij de gemeenteraadsverkiezingen van Tokio flinke winst boekte. De Keidanren vreesde dat de verdeeldheid onder de ondernemers de politieke verwarring alleen zou vergroten.

Uit een enquête vandaag van de krant Yomiuri Shimbun blijkt dat een grote meerderheid van de ondernemers (80 procent) wil dat donaties niet langer alleen aan de LDP ten goede komen, maar ook aan de nieuwe, conservatieve partijen. Tot de ondervraagden behoorden Toyota, Sony en de Dai-Ichi Kangyo Bank, de grootste bank ter wereld.

Hata c.s. hebben gisteren hun verontschuldigingen aan de Japanse kiezers aangeboden voor de zonden die zij als leden van de LDP hebben begaan. Maar volgens hen zijn zij door hun recente afsplitsing van de LDP gezuiverd. De verklaring komt voort uit toenemende kritiek op de rol die sterke man Ichiro Ozawa (51) heeft gespeeld, toen hij nog beschermeling en kroonprins was van de later gevallen de facto leider van de LDP, Shin Kanemaru (78).