Rijksbouwmeester: protest Architectenbond onbegrijpelijk

AMSTERDAM, 1 JULI. Vandaag, op de Dag van de Architectuur, hadden de Rijksgebouwendienst en het ministerie van WVC bekend willen maken, dat de Amerikaan Michael graves het nieuwe gebouw van het departement gaat ontwerpen. Daarop heeft de Bond van Nederlandse Architecten met verontwaardiging gereageerd. “Het kan niet cynischer”, zegt BNA-voorzitter Carel Weeber. “Juist dit gebouw, precies op dit moment.”

Rijksbouwmeester Kees Rijnboutt noemt de reactie van Weeber en de BNA "onbegrijpelijk'. Een groot aantal “Nederlandse toparchitecten” is betrokken bij de verschillende onderdelen van het bouwproject bij het Haagse Centraal Station, zegt hij. Van het totale aantal opdrachten gaat volgens Rijnboutt nog geen vijf procent naar buitenlandse architecten, aldus Rijnboutt.

De BNA blijft erbij, dat 1 juli dit jaar de Zwarte Dag van de Architectuur is. Het ministerie van WVC is onder leiding van Hedy d'Ancona jarenlang de "hoeder en promotor' van de Nederlandse architectuur geweest, zegt Weeber. “We hebben niets tegen Graves of buitenlandse architecten, maar in dit specifieke geval is het een dolksteek in de rug van de Nederlandse architectuur.”

Het ontwerp van Graves komt er niet, is de overtuiging van Weeber. “We gaan Graves schrijven en we zullen contact opnemen met de Amerikaanse bond van architecten, de AIA. We moeten hun duidelijk kunnen maken dat dit niet kan. Dacht je dat zoiets in Washington zou gebeuren?” Ook de Tweede Kamer en de Haagse gemeenteraad kunnen volgens Weeber een stokje steken voor de plannen van de Rijksgebouwendienst, en zullen daartoe worden uitgenodigd door de BNA.“Met Rijnboutt hoeven we het komende jaar niet meer te praten. Het is hypocriet van boven tot onder wat hij heeft gedaan. Met zo'n man kun je niet werken.”

Niet bekend

De Rijksgebouwendienst, zegt Weeber, had enkele weken geleden alle gelegenheid de BNA in te lichten over het besluit maar zei daar niets over. Een woordvoerder van de Rijksgebouwendienst zegt dat de BNA al lang op de hoogte was van de plannen, al “is het misschien niet officieel meegedeeld”.

Weeber las het bericht pas na het weekeinde in de krant van zaterdag, omdat hij net was teruggekeerd van een bezoek aan de Verenigde Staten. Pas op dinsdagochtend had hij het bestuur van de BNA kunnen mobiliseren. Dat besloot de “minister van WVC en haar adviseurs” tot onwelkome gasten te verklaren bij de uitreiking van de BNA-kubus, gisteravond in de Rode Hoed in Amsterdam aan de architect en voormalig rijksbouwmeester F.J. van Gool. Door de gedwongen afwezigheid van minister d'Ancona reikte Weeber de prijs zelf uit.

De keuze voor Michael Graves is volgens de BNA des te pijnlijker omdat vandaag een nieuwe EG-Dienstenrichtlijn van kracht wordt waarin voor overheidsprojecten een openbare inschrijving is geregeld. “Morgen was dit dus niet eens meer mogelijk geweest. Natuurlijk is die keuze bewust op deze datum bekendgemaakt.”

Volgens minister d'Ancona, die de uitlatingen van de BNA “bekrompen” noemt en de zaak beschouwt als “kabaal om de dorpsvijver”, zal WVC straks worden gehuisvest in een ruimte die voor het “belangrijkste deel” wordt ontworpen door de Nederlandse architect Sjoerd Soeters. Michael Graves zal alleen het oude Transitorium verbouwen, een verzamelkantoor achter het ministerie van VROM waar nu diensten van verschillende ministeries zijn gevestigd. Weeber: “Dat zal allemaal wel. Maar waarom geven ze dan niet de hele opdracht aan Soeters? Hij is een prima architect.”