Op Java een nog oudere Homo erectus gevonden

LEIDEN, 1 JULI. In Sangiran op Java is enkele weken geleden de tot nutoe oudste en meest complete schedel van de Homo erectus ontdekt uit heel Azië. De ouderdom wordt geschat op circa 1,4 miljoen jaar. De buitengewone vondst is vanmiddag bekendgemaakt in Leiden op een herdenkingscongres ter gelegenheid van de vondst van de eerste Homo erectus-resten door de Nederlander Eugène Dubois honderd jaar geleden.

De schedel, vermoedelijk van een vrouw, is completer dan welke erectus-schedel dan ook die tot nutoe in Azië is gevonden. Hij lijkt qua vorm en hersenvolume sterk op de Homo erectus-fossielen van het Afrikaanse continent. Homo erectus, "voorloper' van de moderne mens Homo sapiens, leefde ongeveer van 1,8 miljoen tot 200.000 jaar geleden. Tot nutoe zijn in Azië voornamelijk jongere vertegenwoordigers van Homo erectus ontdekt, met een ouderdom die varieert van 200.000 tot een miljoen jaar. De nieuwe vondst toont aan dat Homo erectus al aanmerkelijk eerder in Azië moet zijn aangekomen.

De schedel is ontdekt door de Amerikaan prof. Don Tyler, fysisch antropoloog van Idaho University, en de Indonesiër Sastrohamijoyo Sartono, een geoloog van het Institute of Technology van Bandung. De vindplaats Sangiran ligt ongeveer 70 kilometer ten westen van Trinil, de plek waar Dubois in 1892 zijn beroemde schedelkapje, dijbeen en kies ontdekte. Deze regio is bekend om zijn rijkdom aan vindplaatsen van fossiele mensachtigen.

De schedel, die door regen vrij was komen te liggen nabij een rijstveld, werd op 16 mei door boeren ontdekt. Toevallig bevond prof. Tyler zich in de buurt ter voorbereiding van veldwerk. Volgens Tyler was de schedel voor hij werd aangeraakt nog grotendeels intact. Bij het uitgraven door de boeren is hij echter in 26 grotere stukken uiteengevallen.

De ontdekking van de schedel heeft grote opwinding veroorzaakt onder paleo-antropologen. Hij behoort tot de belangrijkste fossiele vondsten van mensachtigen tot nutoe buiten Afrika gedaan. Behalve de schedel hebben Tyler en Sartono bij Sangiran ook een fossiel dijbeen en een kaak gevonden van ongeveer even hoge ouderdom.