Helft EG begint vrij verkeer van personen

PAG.5 OPSPORINGSREGISTER

MADRID, 1 JULI. Zes van de twaalf EG-lidstaten zullen vanaf 1 december een begin maken met het vrije verkeer van personen. Vanaf die datum hoeven reizigers tussen Frankrijk, Duitsland, Spanje en de Benelux aan de grens geen paspoort of identiteitskaart meer te laten zien.

Dit is de uitkomst van overleg in de Schengen-groep, dat gisteren in Madrid is gevoerd. De negen landen van de groep tekenden een slotverklaring waarin het wegvallen van de grenscontrole per 1 december als "politieke doelstelling' werd geaccepteerd. Voor Italië, Griekenland en Portugal is deze aanvangsdatum echter in de praktijk onhaalbaar, aangezien zij nog niet voldoende gevorderd zijn of zelfs niet zijn begonnen met de invoering van het zogeheten Schengen Informatie Systeem (SIS), een gezamenlijk elektronisch opsporingsregister van de verdragspartners. In Lissabon denkt men volgend voorjaar klaar te zijn, maar in de andere twee landen kan het nog wel geruime tijd duren.

Reizigers over land zullen merken dat de bewaking aan de grenzen tussen de vroege verdragspartners eind van dit jaar al geheel verdwenen is. Op de luchthavens ligt dat wat moeilijker. Met name op Schiphol moet men zich in kostbare bochten wringen om te voorkomen dat passagiers afkomstig uit een van de zes landen toch hun paspoort moeten blijven tonen. De luchthaven van Amsterdam ontvangt nauwelijks binnenlands vliegverkeer en beschikt dan ook niet over de mogelijkheid om voldoende fysieke scheiding aan te brengen tussen personen uit het Schengen-gebied en andere reizigers. De ingrijpende verbouwing die dit mogelijk moet maken is pas in december 1995 voltooid.

De bedoeling is nu dat "Schengen-reizigers' vanaf 1 december bij het uitstappen een "chipkaart' krijgen overhandigd waarmee ze gedurende een beperkte tijd via één bepaalde uitgang de luchthaven kunnen verlaten. Het is echter onvermijdelijk dat zij zich gedurende enige tijd in dezelfde ruimte bevinden met de overige passagiers en daardoor ontstaat het risico van uitwisseling van kaart en/of reisdocumenten. Om dit soort fraude tegen te gaan zal de overheid gedurende twee jaar tweehonderd man extra bewakingspersoneel op Schiphol stationeren.

Pag.5: Dankert: kosten van Schengen goed besteed

De kosten van deze overbruggingsoperatie worden (inclusief de aanschaf van de benodigde elektronika) geschat op ruim veertig miljoen gulden. Volgens staatssecretaris Dankert van buitenlandse zaken, die Nederland gisteren tijdens het overleg vertegenwoordigde, is dit goed besteed geld want “de symbolische en politieke betekenis van deze overeenkomst mag men niet onderschatten”. Het vrije verkeer van personen, één van de doelstellingen van de EG, ligt volgens de bewindsman traditioneel veel gevoeliger dan het vervoer van goederen en “Schengen dwingt ons tot samenwerking die er anders niet zou zijn.”

Frankrijk lag tot het op het laatste moment dwars tijdens de onderhandelingen in Madrid. De nieuwe centrum-rechtse regering had in de afgelopen weken duidelijk gemaakt weinig vertrouwen te hebben in het dichthouden van de buitengrenzen van het Schengen-gebied door met name Griekenland en Italië. Bovendien leven in Parijs sterke bezwaren tegen het liberale Nederlandse drugsbeleid.

Volgens Dankert zag het er gisteren aan het begin van de middag dan ook nog naar uit dat inwerkstelling van het verdrag opnieuw op de lange baan zou worden geschoven. “Maar het was acht tegen één”, aldus Dankert. Ten slotte ging de Franse onderminister Lamassoure akkoord met het tekenen van de intentieverklaring in ruil voor de belofte van “extra inspanningen" op het gebied van de immigratiecontrole en de drugsbestrijding door de overige partners.

Dankert meent dat de vorige week overeengekomen stationering van een Franse officier van justitie in Den Haag en een Nederlandse ambtgenoot in Parijs eigenlijk al voldoende inspanning is om de Franse regering tevreden te stellen. Hoewel handhaving van het Nederlandse drugsbeleid in een aanvulling op het verdrag is gegarandeerd betekent invoering van "Schengen' volgens de staatssecretaris dat de bestrijding van de handel in verdovende middelen in iedere geval op den duur wordt geharmoniseerd. “Dat kan leiden tot een strengere handhaving van de wet in Nederland, maar daar waren we toch al mee bezig.”

Wanneer Parijs in het najaar van mening mocht zijn dat de extra inspanningen niet voldoende zijn geweest, biedt dat geen mogelijkheid om alsnog onder de ingangsdatum van 1 december uit te komen. Dat vinden althans de acht overige partners. Lamassoure hield op dit punt gisteren een slag om de arm. Frankrijk heeft echter vandaag het voorzitterschap van de Schengen-groep van Spanje overgenomen en dit zal volgens de meeste betrokkenen een stimulans zijn om in de tweede helft van het jaar ook werkelijk resultaat te bereiken. Op verzoek van Duitsland is de ondertekening van een protocol waarin de verhouding werd geregeld tussen Schengen en het EG-verdrag betreffende het asielrecht uitgesteld tot volgend jaar. De Tweede Kamer had eergisteren ernstig bezwaar gemaakt tegen dit protocol, aangezien het Verdrag van Dublin nog niet door het Nederlandse parlement behandeld is.