Bananas

IN DE GROTE BANANENOORLOG van de Europese Gemeenschap is opnieuw een slag verloren door voorstanders van vrije handel. Het Europese Hof in Luxemburg heeft deze week in kort geding een verzoek van Duitsland afgewezen om de vrije import van goedkope bananen uit Midden- en Zuid-Amerika te mogen handhaven. Volgens het Hof is niet aangetoond dat de voorgestelde EG-heffingen voor bananen voor Duitsland "onherstelbare schade' opleveren. Pas over twee jaar valt een definitieve beslissing van het Hof te verwachten.

Vanaf vandaag is het nieuwe EG-regime voor bananen van kracht: de consumentenprijs gaat omhoog. Het meest in Duitsland, dat op grond van het oprichtingsverdrag van de EG uit 1957 recht heeft op onbelemmerde bananenimport, maar ook in Nederland. Voor de Duitsers zijn bananen symbool van welvaart na de ontberingen van de oorlog, de wederopbouw en van de communistische schaarste in het Oosten.

De nieuwe EG-regels voor bananen vloeien voort uit de voltooiing van de "interne markt'. Tot nu toe had iedere lidstaat zijn eigen heffingen voor bananen, ingegeven door traditionele banden met tropische gebieden. De heffing op de zogenoemde dollarbananen uit Latijns Amerika heeft tot doel om de duurdere bananen uit de voormalige koloniën van Frankrijk en Groot-Brittannië in het Carabische gebied en van de Spaanse Canarische eilanden te beschermen. Neokoloniale bevoogding, overgoten met een sausje van linksige kleinschaligheid en vage milieu-argumenten, wordt gepresenteerd als een nobele vorm van ontwikkelingshulp. Dat de bevolking van Honduras, Ecuador of de kuststreek van Colombia evenzeer afhankelijk is van de bananenteelt, heeft in Brussel geen indruk gemaakt. De belangen van de Europese consumenten, die gebaat zijn bij een zo ruim mogelijke import van goedkope bananen, hebben al helemaal niet meegewogen bij deze schaamteloze vorm van protectionisme.

QUOTA EN marktafscherming druisen in tegen het streven naar handelsliberalisatie dat de EG zegt te onderschrijven. Het bananenregime verzwakt de EG-positie in de onderhandelingen over liberalisatie van de wereldhandel en vergemakkelijkt de stellingname van Japan om de rijstimport blijvend aan banden te leggen of van de VS om textielimport te beperken. Daarmee vormt de bananenkwestie de zoveelste schil op het pad naar succesvolle afronding van de Uruguay-ronde in het kader van de GATT. Als de EG niet spoedig door de GATT wordt terechtgewezen, kan binnenkort het liedje uit de jaren twintig weer worden gezongen: Yes, we have no bananas. We have no bananas today.