Sietse Bosgra roept investeerders op

AMSTERDAM, 30 JUNI. “Help ons Zuidafrikanen en Namibiërs. Wij hebben u nodig en er zijn enorme kansen voor Nederlandse investeerders. Maar richt u niet op de blanke enclave waar het geld en de grote zaken zitten. Richt u op de grote achtergestelde bevolking, doe zaken met de kleine zwarte ondernemers.”

Die noodkreet klonk vanochtend op een bijeenkomst van Zuidafrikaanse en Namibische economen met Nederlandse ondernemers in het Amsterdamse World Trade Center, georganiseerd door het Comité Zuidelijk Afrika, het WTC en de deelraad Amsterdam-Zuid die nauwe banden onderhoudt met een van de zwarte townships in Zuid-Afrika.

Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) van Nelson Mandela was vertegenwoordigd, de Nationale Federatie van Kamers van Koophandel in Zuid-Afrika (de organisatie van honderdduizenden kleine zwarte ondernemers) die, zoals hun voorzitter Archie Nkonyeni zei, op het ogenblik nog geen enkele invloed op de politiek en de economie van Zuid-Afrika hebben. En het Comité Zuidelijk Afrika dat jarenlang een felle strijd leverde tegen Nederlandse investeringen in Zuid-Afrika. Topambtenaar van minister Pronk, dr. Michel van Hulten, Afrika-expert, noemde het een “buitengewone bijeenkomst”: “Nu gaat het erom hoe wij ons oriënteren op positieve samenwerking met Zuid-Afrika en de rol daarin van het bedrijfsleven, na zoveel jaren dat wij probeerden daar iets te beëindigen.”

Sinds 1975 stagneert de groei in Zuid-Afrika en de laatste jaren is er zelfs sprake van een daling van het bruto nationaal produkt, terwijl 7 tot 8 miljoen mensen werkloos zijn, zei de econoom Bob Tucker. Dat komt door de enorme overinvesteringen die het blanke regime heeft gedaan in defensie en geldverslindende importvervangende projecten die werden opgezet om aan de gevolgen van de economische boycot tegen Zuid-Afrika te ontkomen.

Nu het ANC en Inkatha eindelijk een kans hebben om de macht met de blanken te gaan delen, moet ook de economie weer op basis van gelijke kansen op poten worden gezet, aldus Tucker. Archie Nkonyeni waarschuwde dat de kleine blanke minderheid zich tot het uiterste zal verzetten om de economische en financiële macht te delen. Daarom zouden Europese investeerders niet de makkelijke weg van het zaken doen met die 'blanke enclave' moeten volgen, maar de kansen moeten grijpen voor samenwerking met de kleine zwarte ondernemers die nu nog een marginale rol spelen.

Volgens Bob Tucker kan het herstel van normale handels- en investeringsrelaties zowel voor de economie als voor de politieke en maatschappelijke stabiliteit van Zuid-Afrika een veel grotere betekenis hebben dan de ontwikkelingshulp die bijvoorbeeld de Europese Gemeenschap bereid is te geven. Hij stelde voor dat Nederland in plaats van hulpgelden te sturen, een garantiefonds zou vormen dat uitsluitend wordt bestemd voor Nederlandse investeerders die zaken willen doen met de zwarte ondernemers in Zuid-Afrika.